తీరప్రాంత కష్టాలు తీరాలంటే ?

 

తీరప్రాంత కష్టాలు తీరాలంటే ? (గీటురాయి 4.9.2020) (సూర్య 6.9.2020)

వర్షాలు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలను అతలాకుతలం చేశాయి.కాళేశ్వరం దగ్గర నుంచి ధవళేశ్వరం దాకా వరదలే. వరంగల్ నగరం తోసహా గోదావరీతీర ప్రాంత గ్రామాలన్నీ ముంపు బారిన పడ్డాయి. మన దేశంలో కూడా విపత్తుల చట్టాన్ని విపత్తుల నిర్వహణా వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేశారు కానీ, ఇప్పటికీ పూర్తిస్థాయి యంత్రాంగం ఏర్పడలేదు.1977 దివిసీమ ఉప్పెన తరువాత, కోస్తా ప్రాంతంలో తుఫానుల నుంచి రక్షణకు ఏమిచేయాలన్న ఆలోచన జరిగాయి.ప్రకాశం బ్యారేజికి దిగువన చోడవరం,తూర్పుపాలెం దగ్గర ఇంకోరెండు బ్యారేజీలు కట్టాలని తలపెడుతున్నారు.ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట కట్టడానికి ముందు ఆ ప్రాంతంలో తరచు గోదావరి నదికి వరదలు వచ్చేవి. కోరంగి రేవు వరదల్లోనే ధ్వంసమయింది.సర్ఆర్ధర్ కాటన్ ధవళేశ్వరం బ్యారేజి నిర్మించడం తో వరదలు తగ్గాయి. హైదరాబాద్ నగరంలో 1908లో వచ్చిన మూసీ వరదల తరువాత, అప్పటి నిజాం పాలకుడు, హైదరాబాద్ లో శాశ్వత వరద నివారణ వ్యవస్థను, మంచినీటి పారుదల వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. పాలకులలో ఉండే దూరదృష్టికి అవి ఉదాహరణలు. పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ- ఒకనాటి చెరువులను, నీటి వ్యవస్థలను తుడిచిపెట్టి కాంక్రీట్ మయంగా మారుస్తున్నది. హైదరాబాద్‌ వరంగల్ ముంబై , చెన్నై, బెంగుళూరులో వికృతపట్టణీకరణ ఫలితాలను చూస్తున్నాము. నీటిదారులకు అడ్డుకట్టలు వేసి, భూములు ఆక్రమించి, భవనాలు నిర్మిస్తే ఏమవుతుంది, ఇళ్లలోకి నీళ్లు వస్తాయి, రోడ్లు కాలువలవుతాయి.

కోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతంలో తరచుగా వచ్చే వరదలు హైదరాబాద్లో, వరంగల్లో తెలంగాణలో రావు. అటు కృష్ణ, ఇటు గోదావరి రెండూ కూడా పీఠభూమికి లోతట్టునే ప్రవహిస్తున్నాయి. ఎగువున ఉండే నివాసప్రాంతాలలో చెరువులే జలవ్యవస్థలు. విపత్తు అంటే, వరదలు, తుఫానులు , కరువులు, వర్షాభావ పరిస్థితులు.వానలు, వరదలు ముంచెత్తిన ప్రతిసారీ ముంపు ప్రాంతాల్లో వేలు లక్షల్లో ప్రజలు సర్వం కోల్పోయి నిర్వాసితులవుతున్నారు. ఇళ్లూ వాకిళ్లు వదిలేసి ఉన్న ఊళ్ల నుంచి కట్టుబట్టలతో తాత్కాలిక పునరావాస కేంద్రాల్లో వరద తీసే వరకు తలదాచుకోవడం, మరలా సొంత గూటి బాట పట్టడం ముంపు బాధితులకు పరిపాటైంది. అత్యవసర సాయం కింద నిర్వాసితులకు , ముంపు బాధితులకు రూ.2 వేలు 5 కిలోల బియ్యం ఇస్తున్నారు. పునరావాస కేంద్రాలలో తలదాచుకున్న ఒక గర్భిణి సహా ముగ్గురు దుర్మరణం పాలయ్యారు. కృష్ణ గోదావరి నదులకు వరదలొచ్చినప్పుడు పంటలు, తోటలు దెబ్బతింటున్నాయి. గొడ్డు గోదా, ఇళ్లూ, పశువుల కొట్టాలు, పడవలు, వలలు, మరమగ్గాలు నష్టపోతున్నారు. పరిహారాల చెల్లింపులకు ఏళ్లూ పూళ్లు పడుతున్నాయి. ప్రాజెక్టులకు భూములిచ్చిన వారే మొదటి బాధితులు.జాతీయ ప్రాజెక్టు పోలవరం లో 300 గ్రామాల ప్రజలు ఆదివాసీలున్నారు. కాంటూరు పరిధి దాటి గ్రామాలు మునిగిపోయాయి.నేటికీ నిర్వాసితులకు ఆర్‌ఆర్‌ ప్యాకేజీ పూర్తిగా అందలేదు. పునరావాసం బాధ్యత తనకు లేదని కేంద్ర బిజెపి ప్రభుత్వం అంటోంది. గోదావరి పోటెత్తితే కాఫర్‌డ్యామ్‌ వలన గ్రామాలు మునుగుతున్నాయి. కృష్ణా వరదలతో 'పులిచింతల' గ్రామాలు మునుగుతున్నాయి. వంశధారకు వరదలొచ్చినా అంతే. శ్రీశైలం నిర్వాసితుల సమస్య నేటికీ తేల్లేదు. గోదావరి, కృష్ణా నదుల కరకట్టలను ఇంకా పటిష్టం చేయలేదు. కేంద్రం నుంచి సాయం రాలేదు. వరదలొచ్చినప్పుడు లీకేజీల దగ్గర సిమెంట్‌, ఇసుక బస్తాలు అడ్డం వేసి సరిపెడుతున్నారు. కృష్ణకు, బుడమేరుకు వరదలొచ్చినా బెజవాడ లోతట్టు ప్రాంతాలు మునిగిపోతున్నాయి. శ్రీశైలం బ్యాక్‌ వాటర్‌ కర్నూలును ఏ విధంగా బురదమయం చేసిందో మనకు తెలుసు. 20 లక్షల కోట్ల రూపాయల 'ఆత్మ నిర్భర భారత్‌' ప్యాకేజీ మొత్తం అంబానీ, అదానీలకు, పోగా నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులకు ఏమీ మిగలలేదు. ప్రభుత్వరంగ సంస్థలను కూడా తెగనమ్ముతున్నారు. కోవిడ్‌ సమయంలో పనుల్లేక పూట గడవని కోట్లాది కుటుంబాలకు నెలకు పది కిలోల ఉచిత బియ్యం ఇవ్వాలని కోరుతున్నారు. పైగా గ్రామ సచివాలయాల ద్వారా చెత్త సేకరణ పన్ను కూడా వసూలు చేస్తారట. 972 కిలోమీటర్ల పొడవైన తీరప్రాంతమున్న రాష్ట్రం మనది.రోడ్లు వేసి అభివృద్ధి చేస్తే ఎన్నో రుషి కొండలు,మరెన్నో రామకృష్ణాబీచ్ లు తయారౌతాయి.అభివృద్ధి ఖర్చంతా హైదరాబాదు,విశాఖపట్టణం లోనే పెట్టారు.ఇంకా పెడుతున్నారు. మిగతా కోస్తా బారుకీ పేద మురికి సముద్రముంది గానీ అందాలకు నోచుకోలేదు. 1946 లో పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య గారు వరదలు తుఫానులనుండి తీరప్రాంత ప్రజలను కాపాడటానికి కోరిన కోస్తా రైలుమార్గం కోస్తా రహదారి నేటికీ పూర్తిగా ఏర్పడలేదు. కటిక పేదరికం తాండవిస్తోంది.సెజ్ లు వచ్చాక తీరంలోని ఇసుక దిబ్బలు,సరివి తోటలు గ్రామాలకు గ్రామాలే క్రమంగా మాయమైపోయాయి,పోతున్నాయి.తీరప్రాంత ప్రజలే వరదలు మొయ్యాలి. తుఫానులు కాయాలి . వాగులపై వంతెనలుండవు.కోస్తావాసుల కష్టాలు అన్నీ ఇన్నీ కావు.తుఫానులు వరదలు వచ్చినప్పుడు ఉన్నతాధికారులు కోస్తాను దర్శించిపోవటం కాకుండా కోస్తా ప్రాంతాభివృద్ధికోసం కనీసం రెవిన్యూ జోనల్ కార్యాలయాలన్నా ఏర్పాటుచెయ్యాలి.ప్రయాణం అనుత్పాదక వ్యయం.రాజధాని రాష్ట్రానికి మధ్యలో ఉండాలి.జిల్లాల నుండి రాజధానికి ప్రయాణించే అవసరం దూరం కోస్తా ప్రజలకు తగ్గించాలి. సముద్ర తీర ప్రాంతానికి మేలు చేయాలి.ఒక్కచోటే పేరుకుపోయిన పరిశ్రమలను మిగతా ప్రాంతాలకు తరలించకపోతే కోస్తా ఎడారికాక ఏమౌతుంది? ఎన్టీ రామారావు గారు మండలాలు పెట్టి ప్రజలకు మహోపకారం చేశారు.అలాగే ఇప్పుడు కొత్తజిల్లాల ఏర్పాటుపై దృష్టి సారించారు.పార్లమెంటు స్థానాలన్నీ జిల్లాలుగా మారుతాయి.తుఫానులు వరదల సమయంలో అలవిమాలిన పెద్దజిల్లాల అవస్థ తీరుతుంది.తీరప్రాంతాలలో కోట్ల మంది ప్రజలు సరైన రవాణా వ్యవస్థ లేక నదులు,వాగులు,మురుగుకాలవలు దాటలేక అవస్థలు పడుతున్నారు.తలదాచుకోటానికి పాత కాలం నాటి చర్చీలు,గుడులు,తుప్పుఊచలు బయటపడిన తుఫాను షెల్టర్లు మరింత భయపెడుతున్నాయి.ఎవరి పక్కా బిల్డింగ్ వారికి రావాలి.జిల్లాలలోని మన యువకులంతా ఉపాధికోసం మరో దిక్కు లేక రాజధానికి వెళ్ళిపోతున్నారు.జిల్లాలు వృద్ధాశ్రమాలలాగా తయారయ్యాయి.ముసలోళ్ళకు మందుబిళ్ళ తెచ్చిచ్చేవాళ్ళుకూడా లేరు.భారీ వర్షాలు,తుఫానుల సమయంలో వాళ్ళు అనాధల్లా విలవిలలాడుతున్నారు.మన పిల్లలకు మన ఊళ్ళలోనే ఎక్కడికక్కడ దగ్గరలో ఉద్యోగాలు దొరకాలంటే పరిశ్రమల వికేంద్రీకరణ తప్పదు.వికేంద్రీకరణలో దూరం భారం తగ్గించే మానవత్వం ఉంది.మిగతావారికీ ఫలాలు సమానంగా దక్కాలని చేసే త్యాగం ఉంది.కేంద్రీకరణలో అంతా నాకే కావాలి అనే స్వార్దం,అంతా నాదే అనే నిరంకుశత్వం ఉంది.అవినీతి ఉంది.విభజనవాదానికి విరుగుడు,సమైక్యత సాధించే సాధనం అభివృద్ధి కేంద్రాల వికేంద్రీకరణ.972 కి.మీ.పొడవైన సముద్ర తీరం వెంబడి మడ అడవులను పెంచాలి. తీరం పొడవునా 6 లైన్ల కోస్తా జాతీయ రోడ్డు , రెండు లైన్లతో కోస్తా రైల్వే మార్గాన్ని వేయాలి. తీర ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేస్తే దేశానికి మేలు.ఎక్కడికో వలసపోవటంకంటే కళింగపట్నం,భీమునిపట్నం,విశాఖపట్నం,కాకినాడ, మచిలీపట్నం,నిజాంపట్నం.చీరాల,బాపట్ల,రామాయపట్నం,మైపాడు లాంటి ఎన్నో ఓడ రేవులను బాగు చేసుకోవటం నయం కదా?ప్రజా సమస్యలు పట్టించుకోకుండా కాలం గడిపే ప్రజల దుస్థితి ఎప్పటికీ ఇంతే.కీర్తి తమకు మాత్రమే దక్కాలని ఒకరు తెచ్చిన పనికి మరొకరు అడ్డంపడటం,ఇలా ఎన్నో కారణాలతో కోస్తా వాసులు బాధలు పడుతున్నారు.విమానం ఎక్కగలిగేవాళ్ళకు ఈ కష్టం తెలియకపోవచ్చుగానీ ఆర్టీసీ బస్సులతో అవస్థలుపడేవాళ్ళకు బాగా తెలుసు.సముద్ర తీరప్రాంత వాసుల సమస్యలు ప్రత్యేకమైనవి.

--- నూర్ బాషా రహంతుల్లా విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ 6301493266

 

కూతుళ్లకూ సమాన ఆస్తిహక్కు

కూతుళ్లకూ సమాన ఆస్తిహక్కు (సూర్య 16.8.2020)

సృష్టిలో సగభాగం స్త్రీ అంటారు.నరుని పక్కటెముకలోనుంచి తీసినది కాబట్టి నారి అన్నారు. కులుకు మిటారి, బంగరు బొమ్మ, కప్రంపుదిమ్మ, అన్నులమిన్న,సంపెంగగున్న, వన్నెల దొంతి, మువ్వల బంతి, రతనాల తేట, వరాల మూట, పండు వెన్నెల సౌరు, వలపుల మొక్క, మేలు తలపుల చుక్క అని అతివ ను అందమైన పేర్లతో పొగిడారు. కానీ వేల ఏళ్లపాటు ఆమెకు పురుషునితోపాటు సమాన ఆస్తి హక్కు ఇవ్వలేదు. కట్నాలు ఎన్ని ఇచ్చినా ఆడవాళ్ళకు సరైన రక్షణలేదు. స్త్రీ, పురుష సమానత్వం కోసం ఎన్ని చట్టాలు వచ్చాయో? గృహహింస,దిశ ,నిర్భయ లాంటి చట్టాలు అనేకం వచ్చాయి. తండ్రి ఆస్తిలో మగ పిల్లలతోపాటు ఆడపిల్లలకు కూడా సమాన వాటా రావాల్సిందేనని మహిళలకు ఆస్తి హక్కు కల్పిస్తూ సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వచ్చింది. ఎటువంటి ఆస్తీ లేక జీవితం దుర్భరంగా తయారయిన విధవరాళ్ళకు కూడా ఇది ఎంతో మేలు చేసే తీర్పు.ఇన్నాళ్లూ భారతీయ స్త్రీలు“పతి పద సేవయే యోగముగా నాతికి పతియే దైవముగా “ అన్నారు. ఆలయమేలా ? అర్చన లేలా ?ఆరాధన లేల ?పతి దేవుని పద సన్నిధి మించినది వేరే కలదా ?అదే పరమార్ధము కాదా ?అని పాడారు. అసలు నిజం తెలుసుకున్న కొందరు పురుషులు మాత్రం “ఆలయన వెలసిన ఆ దేవుని రీతి ఇల్లాలే ఈ జగతికి జీవనజ్యోతి”అని భార్యలను దేవతల్లాగా చూసుకొంటున్నారు. స్త్రీలను పూజించే చోట దేవతలు నడయాడతారనే సూక్తిని పాటిస్తూ ఇంటికి దీపం ఇల్లాలే అంటున్నారు.బెంటింగ్ లాంటి మహనీయులు సతీ సహగమనాన్ని రూపుమాపారు. గురజాడ , కందుకూరి వీరేశలింగం లాంటి మహనీయుల తీవ్రకృషి వల్ల మన రాష్ట్రంలో బాల్యవివాహాల పీడ విరగడయ్యింది. మానవ సంబంధాలన్నీ ఆర్థిక సంబంధాలే అన్నాడు కారల్‌ మార్క్స్‌. ఆడపిల్లలకు ఆస్తులు పంచాల్సి వచ్చినప్పుడు ,వారసుల మధ్య ఆస్తి తగాదాలు వచ్చినప్పుడు మనుషుల అసలు రంగు బయటపడుతుంది. 1937 వరకూ పెళ్లి కానుకలు మాత్రమే స్త్రీ ధనంగా ఆమెకు దక్కేవి.వితంతువుకు భర్త ఆస్తిని అనుభవించే హక్కు మాత్రమే ఉండేది. కానీ దాన్ని అమ్ముకునే హక్కు లేదు. మహిళ లను పూజించనక్కరలేదు ,తోటి మనిషిగా గుర్తించి, వారికి పురుషులతోపాటు సమాన హక్కులు ఇస్తే చాలని అంబేద్కర్ అన్నారు. అబ్బాయిలతోపాటు అమ్మాయిలకు ఆస్తి దక్కాలని కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రిగా హిందూ కోడ్‌ బిల్లును తయారుచేశారు.ఆ బిల్లు ఆమోదం కోసం ఆనాడే ఆయన మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. 1986లో ఎన్‌టీ రామారావు ఆడపిల్లలకు కూడా సమాన ఆస్తి హక్కు కల్పించారు.ఉద్యోగాల్లో ఆడవాళ్ళకు 30 శాతం, రాజకీయాల్లో 9 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించారు.తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ రాష్ట్రాలు కూడా ఈ చట్టాలు తీసుకొచ్చాయి. స్త్రీలకు భూమిపై యాజమాన్య హక్కు రావటం గొప్పమార్పు.ఆమెకు చాలా కాలానికి ఓటు హక్కు ఇచ్చారు.ఆమెకు నేటికీ భూమిపై సరైన హక్కులు లేవు.85 శాతం వ్యవసాయ భూమి పురుషుల పేరుతో ఉంటే 15 శాతం భూమి మాత్రమే స్త్రీల పేరుతో ఉందట.సగం జనాభా స్త్రీలే ఉన్నప్పటికీ స్త్రీలకు భూమి పై హక్కులు వారి జనాభాకు తగ్గట్లు రాలేదు.మిగతా స్త్రీలకు భూమిపై హక్కులు ఎప్పటికీ వస్తాయో ?ఆమె సంపాదనంతా కుటుంబ పోషణ ,పిల్లల చదువుల కోసమే సరిపోతోంది.ఇండియాలో 43 శాతం మంది వ్యవసాయ కూలీలు మహిళలే ఉన్నారు. వారికున్నది 2 శాతం భూమి మాత్రమే.వారిది తీవ్రమైన పేదరికం,చాలీ చాలని కూలి. ఇటీవల ఒంటరి మహిళలకు పెన్షన్,అమ్మఒడి,చేయూత కార్యక్రమాలతో స్త్రీలకు ఆర్ధిక సాయం చేస్తున్నారు.రేషను కార్డు,భూమి ఇల్లు పట్టాలు మహిళ పేరుతో ఇస్తున్నారు.భూమిపై స్త్రీల యాజమాన్య హక్కులు పెరిగేకొద్దీ కుటుంబాల ఆర్ధికాభివృద్ధి జరుగుతుంది.భర్త భూమిలోనే ఎన్నేళ్లు పనిచేసినా భార్యపేరిట భూమిని మార్చరు.ఆడదాని పేరుతో ఆస్తి తరిగిపోతుందని,ఆమెకు అక్కరలేదనే భావన తరతరాలనుండీ పేరుకుపోయింది

మానవ జాతి మనుగడకే ప్రాణం పోసింది మగువ ,

కలకంఠి కంట కన్నీరొలికిన తొలగిపోవురా సిరులు,

కన్నకడుపున చిచ్చురగిలెనా కరువులపాలౌను దేశం అన్నారు సినారె.

దేశంలోని మహిళలందరికీ మేలు చేస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన ఈ దివ్యమైన తీర్పు పట్ల హర్షిద్దాం !

--నూర్ బాషా రహంతుల్లా,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ 6301493266

 

జిల్లాలతోపాటు జోనులూ కావాలి

జిల్లాలతోపాటు జోనులూ కావాలి (సూర్య 13.8.2020)

జోన్లు ఏర్పడ్డాకే రాజధానుల తరలింపు జరుగుతుందని జగన్మోహనరెడ్డి చెప్పారు.జోనులు ఏర్పాటు చేస్తామనటం మంచి ఆలోచనే.మూడు రాజధానులు,సీఆర్ డీఏ రద్దు బిల్లులపై హైకోర్టు యధాతదస్థితి ని విధించింది.ఒక్క రాజధానినే కట్టలేనప్పుడు మూడు రాజధానులు ఎందుకు? అమరావతిలోనే రాజధానిని కొనసాగించాలని భూములిచ్చిన రైతులు వేడుకొంటున్నారు.కేంద్రాన్ని జోక్యం చేసుకోమంటున్నారు.అమరావతి కోసం పూజలు హోమాలు చేశారు.ప్రజలు మూడు ప్రాంతాలలో కూడా మాకేంటి అని అడుగుతున్నారు.జోనులుపెట్టి అమరావతితోపాటు మిగతా ప్రాంతాలనూ సమానంగా అభివృద్ధి చేయాలని ఎమ్మేల్యేలు కోరుతున్నారు. జిల్లాలంటే అందరికీ తెలుస్తోందికానీ ఈ జోనులంటే ఏమిటో ప్రజలకు పూర్తిగా తెలియలేదు. 1972 జైఆంధ్ర ఉద్యమానికి విరుగుడుగా ఏర్పాటు చేసినవే ఈ జోనులు. విశాఖపట్నం రైల్వే జోను లాంటివే ఈ జోన్లు. ఏ జోనులోని ఉద్యోగాలు ఆ జోను వారికే ఇచ్చి స్థానికుల్ని సంతృప్తి పరచడమే జిల్లాలు,జోనుల ఏర్పాటు లక్ష్యం. 33 జిల్లాలు 9 జోన్లు తెలంగాణా లో ఏర్పాటు చేశారు కానీ ఆంధ్రలో ఆలశ్యమయ్యింది. జోనల్ ఆఫీసులంటే సచివాలయానికి జిల్లాలకు మధ్య బ్రాంచీల వంటివి,హైకోర్టుకు బెంచీలలాంటివి.జోనల్ అధికారికి సచివాలయ స్థాయి అధికారాలు ఉంటాయి. జోనల్ కార్యాలయాలతో సచివాలయ స్థాయి సేవలు కూడా అన్ని ప్రాంతాలకూ విస్తరిస్తాయి.పరిపాలనా వికేంద్రీకరణ కోసం తలపెట్టిన కొత్తజిల్లాల ఏర్పాటూ జోనుల ఏర్పాటు నేటికీ పెండింగ్ లోనే ఉన్నాయి.హైకోర్టు,రాజధానుల తరలింపుకు సుప్రీంకోర్టు పార్లమెంటు ఒప్పుకోవాలి.కొత్తగా ఏర్పడే అరకు బాపట్ల అనకాపల్లి అమలాపురం హిందూపురం నంద్యాల నరసాపురం నరసరావుపేట రాజమండ్రి రాజంపేట తిరుపతి విజయవాడ జిల్లాలను కూడా ఈ నాలుగు జోనుల్లో సర్దాలి. జోనుల వల్ల ప్రజలకు ఒరిగేది ఏమిటంటే అందరూ విశాఖకో కర్నూలుకో అమరావతికో ప్రయాణం కట్టనక్కరలేదు.ఎవరి జోన్ పరిధిలో వారికి పనులు జరుగుతాయి. నాలుగు జోనుల్లో కలక్టర్ల కంటే పైహోదా కలిగిన నలుగురు కమీషనర్లు రాజధానికి కలక్టర్లకు మధ్య వారధుల్లాగా పనిచేస్తారు.ప్రతిపనికి ప్రజలు రాజధానికి రాకుండా ఈ కలక్టర్లు,కమీషనర్లు జిల్లాలు,జోనులు వారీగా స్థానిక ప్రాంతాలలోనే ఉండి పనిచేస్తారు.కలక్టర్ల దగ్గర పనులు కానివాళ్లు కమీషనర్లను ఆశ్రయిస్తారు. జిల్లాల విభజనకూడా పూర్తయితే ఇంకా బాగుండేది.కొత్తగా కొన్ని జిల్లాలు వచ్చేవి. అన్ని డిపార్టుమెంట్లూ జోనల్ వ్యవస్థను అమలుచేస్తుంటే రెవిన్యూ డిపార్టుమెంట్ లో జోనల్ కార్యాలయాలు ఇప్పటికీ లేవు. జోనల్ కమీషనర్ జిల్లా కలక్టర్ కంటే పై స్థాయి అధికారి.కలక్టర్ల స్థాయిలో పనులు కాకపోతే రాజధానికి పోనక్కరలేకుండా జోనల్ కార్యాలయాలలో చాలా పనులు జరుగుతాయి.వాస్తవానికి మూడు రాజధాని నగరాలను కట్టడం కంటే ఒక్కచోటే నవనగరాలనిర్మాణం కంటే నాలుగు చోట్ల ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు పెట్టటం చవకైనపని , అన్నిప్రాంతాలకూ మరింత ప్రయోజనకరం.పూర్వం జోన్లు ఏర్పాటు చేశారు కానీ అన్ని శాఖలకు జోనల్ కార్యాలయాలను కట్టలేదు. జోనులవల్ల కలక్టర్లకంటే పై స్థాయి సచివాలయ అధికారులు నాలుగు జోనుల్లో నాలుగు ప్రాంతీయ కమీషనర్లుగా పనిచేస్తారు.జోనులు ఏర్పడితే రాజధానుల ప్రాధాన్యత చాలావరకు తగ్గిపోతుంది.ప్రజలు అందరూ రాజధాని సెక్రటేరియట్ కు వెళ్లాల్సిన అవసరం,ప్రయాణ భారం తగ్గుతాయి. అన్ని శాఖల్లో 95 శాతం పనులు జోనుల్లోనే పూర్తవుతాయి.జిల్లా కేంద్రాలు జిల్లా మధ్యలో,జోనుల కేంద్రాలు జోన్ మధ్యలో ఉంటే ఇంకా మంచి జరుగుతుంది. శివరామకృష్ణ , జి.ఎన్.రావు కమిటీలు జోనుల ఏర్పాటుకు కూడా సిఫారసు చేశాయి.హైకోర్టుకు బెంచీలు పెట్టమన్నాయి. జోనల్ కేంద్రాలు జిల్లాల మధ్యలో దగ్గరగా ఉండాలని చెప్పాయి. ముఖ్యకేంద్రాలన్నిటికోసం ప్రజలు పోటీ పడుతున్నారు.జిల్లా కేంద్రాలకోసం పోటీ ,జోనల్ కేంద్రాలకోసం పోటీ,రాజధాని నగరాలకోసం పోటీ.విశాఖలోసచివాలయం పెడితే రాయలసీమ జిల్లాలకు దూరమని,కర్నూలులో హైకోర్టు పెడితే ఉత్తరాంధ్రకు దూరమని అక్కడి ప్రజలు తమ బాధను వ్యక్తంచేస్తున్నారు. బ్రాంచీలు పెరగటం ఆయా ప్రాంతాల సౌకర్యాలు పెంచటానికే. దగ్గరలో పనులు జరగటం వల్ల ప్రజలలో సంతృప్తి స్థాయి పెరుగుతుంది. పనులు త్వరగా జరగాలి అంటే పనివిభజన బాధ్యతల విభజన తప్పదు. విజయవాడ,రాజమండ్రి,తిరుపతి పట్టణాలు జిల్లా కేంద్రాలు కాకపోయినా ప్రజల వలసలతో గొప్పనగరాలు అయ్యాయి.నగరాలు ఏవీ ఒక్కసారి ఏర్పడవు.ఏళ్ల తరబడి పోగుబడిన అభివృద్ధే మహా నగరం. విజయవాడ సెంటర్ కాబట్టే అమరావతిని ఎంపిక చేసి వీలైనన్ని భవనాలూ కట్టారు.కట్టిన భవనాలను కూలగొట్టకుండా ప్రభుత్వం వినియోగం లోకి తేవాలి.భూములిచ్చిన రైతులు నష్టపోకుండా అగ్రిమెంటు ప్రకారం పరిహారం చెల్లించాలి.హైదరాబాదు అనుభవాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని పెట్టుబడి అంతా ఒకేచోట పొగుపడకుండా జోనుల మధ్య పంచాలి. ఇప్పటికే లక్షలజనాభాతో పెద్దదయిన తీర నగరంపై మరింత జనభారాన్ని మోపటం అనవసరం.ఎంతపెద్దనగరమైనా అది రైలు జంక్షను కాదు.ఒక అంచులో ఉంది. కర్నూలు కర్ణాటక అంచు లో ఉంటుంది . ఉత్తరాంధ్ర రాజధాని కోసం విజయనగరం మధ్యస్థానం , రాయలసీమ రాజధాని కోసం మధ్యస్థానం కడప . వీటిని రైల్వే జంక్షన్లుగా అబ్జివృద్ధి చెయ్యాలి. ఆతరువాత రాజధాని కేంద్రాలుగా వాటంతట అవే అభివృద్ధి చెందుతాయి. రాజధానుల అభివృద్ధికి దూరదృష్టి ఉండాలి. జిల్లా కేంద్రాలు పెరిగితే అన్ని చోట్లకు పెట్టుబడి పాకుతుంది. జిల్లా కేంద్రాలన్నిటినీ రైల్వే జంక్షన్లుగా మార్చాలి.మనకు అధిక జనాభాతో కిక్కిరిసిన మహానగరాలకంటే చిన్న పట్టణాలే మంచిదని కరోనా నేర్పింది. అష్టకష్టాలలో ప్రయాణం కుడా ఒకటి.ప్రయాణం అనుత్పాదకవ్యయం.ప్రజలకు ప్రయాణఖర్చు భారీగా తగ్గాలి.

1. ఉత్తరాంధ్ర విజయనగరం జోను: శ్రీకాకుళం,విజయనగరం,విశాఖపట్నం,అరకు,అనకాపల్లి 5 జిల్లాలు

2.మధ్యకోస్తాకాకినాడజోను:తూర్పు,పశ్చిమగోదావరి,కృష్ణా,రాజమండ్రి,అమలాపురం,నరసాపురం,విజయవాడ 8 జిల్లాలు

3.దక్షిణకోస్తా గుంటూరు జోను : గుంటూరు,ప్రకాశం,నెల్లూరు, బాపట్ల,నరసరావుపేట 5 జిల్లాలు

4.రాయలసీమ కడపజోను:కర్నూలు,కడప,అనంతపురం,చిత్తూరు,తిరుపతి,రాజంపేట,హిందూపురం,నంద్యాల 7 జిల్లాలు.

నాలుగు ప్రాంతాలకు మధ్యలో ఉన్న కేంద్రాలుగా విజయనగరం,ఏలూరు,ఒంగోలు,కడప నగరాలను చేయవచ్చు.ప్రాంతాలకు భౌగోళికంగా మధ్యలో ఉండటం కూడా ప్రాంతీయ కేంద్రానికి మంచి అర్హత. రాజధాని నగరాన్ని మరోచోటికి మార్చటం కంటే నాలుగు చోట్ల ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు పెట్టటం చౌక మరింత ప్రయోజనకరం.

అలాగే అమరావతిలో కొత్త కట్టడాల ఖర్చులను కుదించుకొని నాలుగు చోట్ల జోనల్ కార్యాలయాలను కట్టించాలి.అమరావతిలో కట్టిన భవనాలను వాడుకుంటూనే సమన్యాయం కోసం హైకోర్టుకు రెండు చోట్ల బెంచీలు పెడితే రాజధాని కోసం ప్రజలు రానక్కరలేని పరిస్తితి జోనులవల్ల వస్తుంది. ప్రజలు దూరం పెరిగితే భారమై మొరపెడతారు. ఎవరు ఎన్ని చెప్పినా ఎక్కడికక్కడే మాప్రాంతం రాజధానికావాలి ,ప్రాంతీయ కేంద్రం కావాలి అని పోటీ పడుతున్నారు. అందువలన నలువైపులనుండి ప్రజల రాకపోకలకు రైలు,రహదారి సౌకర్యాలు ఉండటమే మండల కేంద్రాలకు గానీ ,రాజధాని నగరానికి గానీ పెద్ద సంపద.జిల్లా కేంద్రాలను,జోనల్ కేంద్రాలను నిర్ణయించే ముందు పెద్దలు శాస్త్రీయంగా ప్రజల రోడ్డు,రైలు రవాణా సౌకర్యాల గురించి ఆలోచించాలి.

-- నూర్ బాషా రహంతుల్లా ,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్,6301493266

రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలు, చెరువుల సంఖ్య పెంచాలి

 

రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలు, చెరువుల సంఖ్య పెంచాలి

వరదలు అంతర్జాతీయ సమస్య.వరదలు,ప్రకృతి ఉత్పాతాలలో భారత్‌ ప్రపంచంలోని తొలి నాలుగు దేశాల్లో ఒకటి.దేశంలో 12 శాతం భూభాగం వరద ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటోంది.అనేక నదుల వరదలు పంటలను మింగేస్తున్నాయి.వందలాది మంది ప్రాణాలను బలితీసుకుంటున్నాయి. ప్రకృతి విపత్తుల నిర్వహణ వ్యయమంతా కేంద్రమే భరించాలని బిహార్‌ లాంటి రాష్ట్రాలు కోరుతున్నాయి.వరదలను ఆపటానికి నదులపై ఆనకట్టలు డ్యాంలు, బ్యారేజ్‌ లు కడతారు. చిన్నప్పుడు సాంఘీక శాస్త్రంలో బీహార్ దుఃఖదాయిని అని ఒకనది గురించి చెప్పేవారు. సినిమా న్యూస్ రీల్స్ లో బీహార్ లో వరదలు అని చెప్పే వారు. గంగానదిపై తెహ్రీ డ్యాం కట్టినా బిహార్‌ వరదలు ఆగలేదు.హరిద్వార్ నుంచి కోల్‌కతా దాకా వరదలే. కృష్ణవేణమ్మ గొనిపోయె నింత ఫలము అని శ్రీనాధుడు ఆనాడు వరదలపాలైన పంటకోసం విలపించాడు.కృష్ణా గోదావరులలో నేటికీ వరదలు తగ్గలేదు.ఈ వరద నీటిని దాచుకొనే రిజర్వాయర్లు లేవు.ఎండాకాలంలో నీళ్ళ కొరత.ఇప్పుడు మళ్ళీ ఆగస్టులో శ్రీశైలానికి ధవళేశ్వరానికి భారీ వరదలు రాబోతున్నాయని ఇంజనీర్లు చెబుతున్నారు. నదుల్లో సంవత్సరాలుగా ఒండ్రు నిలవ పెరుకుపోతూఉంది. చితాభస్మాలు,కాలిన శవాలు,పరిశ్రమల మురికి,రసాయన వ్యర్ధాలు అన్నీ నదుల్లోకే వదులుతున్నారు.అయిదేళ్ళకో పదేళ్ళకో ఒకసారైనా నదులలో పూడిక తీయరు.వరదలద్వారానే పేరుకుపోయిన వ్యర్దాలన్నీ సముద్రంలో కలుస్తాయి. పూడికలు పోయి నదులకు నీరు పారే శక్తి పుంజుకుంటుంది.డ్యాములు,భారీ ఆనకట్టల ద్వారా వరదలు ఆపుతున్నారు కానీ ఒండ్రును కూడా ఆపుతున్నారు. డ్యాముల దగ్గర విపరీతంగా ఒండ్రు పేరుకుపోతున్నది. సముద్రంలోకి కొట్టుకు పోవడం లేదు.వరద వస్తేనే మురికి సముద్రంలోకి పోవటం. చుట్టుపక్కల పల్లపు ప్రాంతాలన్నీ మునిగిపోవటం జరుగుతున్నాయి.భారీ డ్యాములవల్లనే కొన్ని వరదలు వస్తున్నాయి. వరదలొచ్చినా కొన్ని నగరాలలో త్రాగు నీళ్ళు ఉండవు.ఏటా కురిసిపోయే వర్షాల్లో కేవలం ఎనిమిది శాతాన్నే పొదివి పట్టుకోగలుగుతున్నామన్న మోదీ జల సంరక్షణకు పూనుకోవాలి. దేశంలో 450 నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. కానీ ఆ నీళ్ళు తాగునీటి అవసరాలకు పనికిరావు. 60 కోట్ల భారతీయులు తీవ్ర నీటి ఎద్దడితో సతమతమవుతున్నారు. 84 శాతం జనావళికి కుళాయి నీళ్లు అందుబాటులో లేవు. 70శాతం జలాలు కలుషితమైపోయాయి. ఏటా రెండు లక్షలమంది జలకాలుష్యంద్వారా రోగాలపాలవుతున్నారు. తాగునీరు పొందడాన్ని ఈ దేశ పౌరుల జీవన హక్కుగా సుప్రీంకోర్టు స్పష్టీకరించింది. నదులు ప్రాణమున్న చట్టబద్ధ జీవులని, మనిషికి ఉండే చట్టబద్ధ హక్కులన్నీనదులకు ఉంటాయని ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు చెప్పింది. ఏటా కురిసే వాననీళ్లలో 70శాతం వృథాగా ఉప్పు సముద్రం పాలవుతూనే ఉంది. భూగర్భాన్ని నీటికోసం తొలిచేసి, ఆ వెలితిని పూరించటం లేదు. 160 జిల్లాల్లో భూగర్భ జలం ఉప్పు నీరుగా మారిపోయింది. 230 జిల్లాల్లో ఫ్లోరైడ్‌ నీళ్లున్నాయి.కలుషిత జలం మానవాళి చరిత్రలోనే అతిపెద్ద సామూహిక విష ప్రయోగమని చెప్పింది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ. యుద్ధవిమానాల కోసం లక్షల కోట్లు కేటాయిస్తూ ప్రకృతి విపత్తుల నుండి రక్షణ కోసం వేల కోట్లు మాత్రమే కేటాయిస్తున్నారు.

నీటితోనే మనిషి మనుగడ ముడివడి ఉంది. అతివృష్టి, అనావృష్టి తో జనజీవనం దుర్భరమై పోతోంది. దేశంలో భిన్న పరిస్థితులున్నాయి.ముంబై లో వర్షాలకు వరదలొస్తే , చెన్నై లో నీటి కరువు. అందువలన జాతీయ రహదారుల వల్ల దేశ రవాణా రంగానికి ఎంతో మేలు జరిగింది.అలాగే నిరంతరం నీరు పుష్కలంగా ఉండే జాతీయ నదులను కరువు నదులతో కలిపి గంగనీటిని కావేరీ దాకా తేవాలి.పట్టిసీమ నీటిని పంపులద్వారా ఎత్తిపోసి విజయవాడ తెచ్చారు.తెలంగాణా కాళేశ్వరం ప్రొజెక్టూ , మిషన్‌ కాకతీయ ఎత్తిపోతల ద్వారా తెలంగాణలో గొలుసుకట్టు చెరువుల్ని పునరుద్ధరించారు.వరదనీళ్లను సర్దుకోటానికి ఊర చెరువులు , సాగు చెరువులు పెరగాలి. గ్రామాలకు చెరువులు దొరువులే ఆయువుపట్టు. దేశంలో అయిదు లక్షల అరవై వేలకు పైగా చెరువులు అయిదు లక్షలకు పడిపోయాయి. కబ్జాల పాలైన చెరువులు దొరువులను మున్సిపల్‌ ఆస్తులు’గా నమోదు చెయ్యాలి.చెరువులూ కుంటల్ని కాపాడుకోవాలి. చెరువులతోపాటు వాటికి నీటిని తీసుకొచ్చే కాలువలు, ఉప కాలువలూ అన్నీ ఆక్రమణల పాలైపోయాయి.

ఒండ్రువలన నదీగర్భం మట్టం పెరుగుతుంది. పెరిగిన నదీ మట్టానికి సమాంతరంగా గట్ల ఎత్తును పెంచుకుంటూపోతారు. ఎత్తులో నది ఉంటే నది దిగువన పల్లంలో చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు ఉంటాయి.గట్లు తెగిపోతాయి.మురుగు నీరు వదిలి పోదు.కాస్త వానకే హైదరాబాదు రోడ్లు కాలువల్లా మునిగిపోతున్నాయి.ఎత్తులో ఉన్నాయనుకుంటున్న జాతీయ రహదారులు ,రైలు మార్గాలు కూడా మునిగిపోతున్నాయి. వరదలు తెచ్చే ఒండ్రు వందల బస్తాల యూరియాతో సమానమని గోదావరి జిల్లాల రైతులు సంబరపడేవారు.ఆ ఒండ్రు తమ పొలాలపై పొర లాగా కమ్ముకోవాలని కోరుకుంటారు.నాగార్జునసాగర్ డ్యాము ఉన్నందువలన కృష్ణా నదిలో తెనాలి పొలాలకు ఒండ్రు రాదట. ఒండ్రును ఆపే పోలవరం ఆనకట్ట కూడా మాకు వద్దు , తల్లీ గోదారికే వెల్లువోస్తే అందం అంటూ గతంలో వరదలను నిశ్చింతగా స్వాగతించారు.నదీజలాలు తీసుకువచ్చిన ఇసుక ఒండ్రు మేటలు లంకల మీద గ్రామాలు కూడా ఏర్పడ్డాయి. ప్రజలు కూడా తమ ఇళ్ళలో సురక్షితంగా ఉండే వాళ్ళు. వరదలొచ్చి బ్రతిమిలాడినా సహాయ శిబిరాలకు వచ్చేవాళ్లు కాదు. పోలవరం ప్రాజెక్టు వద్దని,వరదలవల్లనే తమ భూమి సారవంతమవుతుందని కోనసీమ కొబ్బరి రైతులు,తమ కొబ్బరిచెట్లకోసం కోనసీమకు రైలుమార్గం కూడావద్దన్నారని ఒక పుకారు.

భారీ డ్యాముల బదులు నది పొడవునా 50 కిలోమీటర్లకు ఒకటి చొప్పున చిన్న బ్యారేజీలను నిర్మించాలని కె.ఎల్.రావు,విద్యాధరరావు,మెచినేని కిషన్ రావు లాంటి వారి సూచనలను అమలు చెయ్యాలి.చిన్న బ్యారేజీలు లాకులలాగా సరుకు రవాణా పడవలకూ ఉపయోగపడతాయి. ఉప్పొంగే నదుల జీవజలాలు ఉప్పుసముద్రంపాలు' అన్నాడు ఆరుద్ర. భారీ వ్యయంతో పోలవరం లాంటి భారీ డ్యాములు కట్టే కంటే నదులు సముద్రంలో కలిసే దాకా ఎక్కువ సంఖ్యలో చిన్న చిన్న రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలూ కట్టాలి.ఎక్కడికక్కడే చిన్న బ్యారేజీలు,రిజర్వాయర్లు స్థానిక అవసరాలకు ఉపయోగపడతాయి.నది రెండువైపులా కరకట్టలను రహదారులుగా మార్చాలి.వేరే భూమి కొననక్కరలేదు.నదులలోనే విస్తారమైన జలసంపద నిలువ చేయవచ్చు.

972 కిలోమీటర్ల కోస్తాలోని 66 తీర ప్రాంత మండలాలు ఏటా అకాల వర్షాలు,వరదలు,తుఫాన్ల కారణంగా అపార నష్టానికి గురవుతున్నాయి.ఈ 66 మండలాలను మండలాలను కలుపుతూ కోస్తా రహదారి నిర్మించాలి. తీర ప్రాంతంలో చేపల రేవుల్ని నిర్మించాలి. వరదలు,తుఫానులు తట్టుకొనేలా మెరకపోసి పేదలకు ఇళ్ళు కట్టించి ఇవ్వాలి.తుఫాను షెల్టర్లు,లింకు రోడ్లు,వంతెనలు విస్తృతంగా నిర్మించాలి. రేపల్లె-బందరు-నరసాపురం- కాకినాడ - విశాఖపట్టణం టెర్మినల్స్ ను కలుపుతూ తీరం వెంట కొత్త రైలుమార్గం వేయాలి.ఎక్కడ రేవు దొరికితే అక్కడ ఫార్మా ఉక్కు పరిశ్రమలతో నింపారు.సముద్రతీరం విషవాయువులతో తాండవిస్తోంది.సెజ్ లు వచ్చాక సముద్ర తీరంలోని ఇసుక దిబ్బలు,సరివి తోటలు గ్రామాలకు గ్రామాలే క్రమంగా మాయమైపోయాయి.తీరవాసులు వరదలు మోస్తున్నారు.తుఫానులు కాస్తున్నారు. వాగులపై వంతెనలు లేక, సరైన రవాణా వ్యవస్థ లేక కష్టాలు పడుతున్నారు. నదులు,వాగులు,మురుగుకాలవలు దాటలేక అవస్థలు పడుతున్నారు.వరదలు ఎదుర్కోటానికి భారీ డ్యాములకు బదులు పెద్ద సంఖ్యలో రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలు కట్టించాలి.కొత్త చెరువులు తవ్వించాలి. ఎందుకంటే మనకు నీళ్ళ కొరత,కరువు కూడా ఉన్నాయి.ఎండాకాలం మంచినీళ్ళ కోసమే కాక పచ్చదనం కోసం గ్రామగ్రామాన నిరంతరం చెరువుల్లో నీళ్ళు నిలవ చేయాలి.

 నూర్ బాషా రహంతుల్లా,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్,6301493266

 

ఇంటికో దోమల బ్యాటు ఇప్పించండి

ఇంటికో దోమల బ్యాటు ఇప్పించండి

ప్రపంచ విజేత అలెగ్జాండర్ ఒక చిన్న దోమ చేతిలో చనిపోయాడని మనకు పాఠాలు నేర్పారు. 2030 సంవత్సరం నాటికి దేశంనుంచి మలేరియాను తుడిచిపెడతామని మోదీ ప్రభుత్వం ప్రతిన పూనింది. మానవాళికి మహా శత్రువులు దోమలు.దేశంనుండి దోమలను నిర్మూలించటానికి మేమేం దేవుళ్ళము కాదు.దేవుడుమాత్రమే చేయగలపని మమ్మల్ని అడగొద్దు అని దానేష్ ఈషేదాన్ కేసులో సుప్రీం కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.సౌరబ్ గంగూలీ ఇంట్లో కూడా డెంగీ దోమలున్నాయని, దోమలు 290 మీటర్ల ఎత్తులో గాలిలో ఎగురుతూ కొన్ని వందల కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తాయని వాటికి ఎవరిరక్తాన్ని పీల్చాలో కూడా తెలుసని శాస్త్రవేత్తలు తేల్చారు. దోమకాటుతో మరణం ప్రమాదంతో సమానమని జాతీయ వినియోగదారుల కమీషన్ తీర్పు నిచ్చింది.మనిషికో పది దోమలను చేతులతో కొట్టి చంపండి అని గతంలో రోశయ్య గారు అన్నారు. చేతులతో చంపలేము.దోమలపై దండయాత్ర అనే కార్యక్రమాన్ని గతంలో లోకేశ్ బాబుకూడా కొన్నాళ్లు నడిపారు స్వఛ్చభారత కార్యక్రమం మొదలుపెట్టిన మోడీ కరోనా సొంత ఉత్పత్తులపై ఆధారపడటాన్ని నేర్పిందన్నారు. భారత్‌పై పడుతున్న ఆర్థిక భారం ఏటా మలేరియాకు 12 వేలకోట్లు డెంగీ కి 7వేల కోట్లు. దోమలు పుట్టుకొచ్చే ప్రాంతాల్ని ఉపగ్రహ ఛాయాచిత్రాల ద్వారా కనిపెట్టాలన్న భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ నిపుణుల ప్రతిపాదన ఆమలులోకి తేవాలి .

తెలుగు నేలపైనే మలేరియా పరాన్నజీవి ప్లాస్మోడియం ను నోబెల్‌విజేత సర్‌ రోనాల్డ్‌ రాస్‌ కనుక్కున్నారు . దేశానికి స్వాతంత్య్రం లభించే సమయానికి ఏటా ఏడున్నర కోట్ల మలేరియా కేసులు, ఎనిమిది లక్షల వరకు మరణాలు ఉండేవి. మలేరియా ముప్పు అన్నిరాష్ట్రాలలో తీవ్రతరంగా ఉంది.ప్రతి ఆరుగురిలో ఒకరు దోమకాటుకు గురవుతూ ఏటా రూ.15 వేలకోట్ల దాకా ఉత్పాదకతను నష్టపోతున్న దేశం మనది. దేశం నుంచి మలేరియాను పారదోలడానికి లక్షా పాతిక వేల కోట్ల రూపాయల దాకా ఖర్చుపెట్టాల్సి ఉంటుంది.తేమ వాతావరణంలో, చిత్తడి నేలల్లో దోమ తాకిడి జోరెత్తుతుంది.ఇండియా కన్నా నాలుగింతలు ఎక్కువ వర్షపాతం, భూభాగంలో అధిక అడవుల శాతం కలిగిన శ్రీలంక మూడేళ్ల క్రితమే మలేరియాను అరికట్టగలిగింది. ఇప్పటివరకు కరోనాతో ప్రపంచంలో 6.32 లక్షల మంది ,అమెరికాలోనే 1.46 లక్షల మంది,ఇండియాలో 29 వేల మంది చనిపోయారు. రానున్న రోజుల్లో కరోనా రానివారంటూ ఎవ్వరూ ఉండరు. మలేరియా జ్వరం లాగే అది కూడా వస్తుంది పోతుంది . కరోనాతో కలిసి జీవించక తప్పదు అంటున్నారు .మలేరియా నివారణ కోసం కనీసం ఇంటింటా దోమలబ్యాట్లు ఉండక తప్పదు.ప్రతి ఏటా మలేరియా చాలా మందికి జీవన్మరణ సమస్యగా పరిణమించింది. గిరిజన ప్రాంతంలో కష్టాలు తీవ్రంగా వున్నాయి. జగన్ గారి పచ్చతోరణం లో రెండు కోట్ల మొక్కలు నాటుతామన్నారు.మన్యం అడవుల్లో క్లోరోక్వీన్ మందును అందించే సింకోనా మొక్కలు భారీ ఎత్తున పెంచాలన్న శాస్త్రవేత్తల సూచన అమలు కాలేదు.గిరిజనులకు మందు పూసిన దోమలతెరలు ఇస్తున్నారు.గిరిజనులకు సింకోనా మొక్కల బెరడు తీసే పని అప్పగించవచ్చు,మన్యంప్రజలచేత దోమల బ్యాట్లు ,మందులు తయారుచేయించవచ్చు.

చైనాతో గొడవలు మొదలయ్యాక మన మార్కెట్లో దోమల బ్యాట్లు లేవు.గతంలో చైనా బ్యాట్లు వందరూపాయలకు దొరికేవి.ఇప్పుడు నిప్పో బ్యాటు వెయ్యి రూపాయలట.లేదా ఇంటర్నెట్ లో అమెజాన్ వాళ్ళకు ఆర్డరిచ్చి తెప్పించుకోవాలి.సామాన్యులు వాడే దోమల బ్యాట్లు ఎక్కువ ధర పెట్టి కొనక తప్పటం లేదు.కాబట్టి కుటీరపరిశ్రమలలో చైనాతో పోటీపడి,సబ్సిడీ ఇచ్చి,పన్నులు తగ్గించి చౌక ధరలకు దోమలబ్యాట్లు సరఫరా చేయించాలి.దేశం సాధించిన వైజ్ఞానిక పురోగతి మలేరియాను నిర్మూలించలేక బాధపెడుతోంది.కరోనా కాలంలో వానలు కురుస్తున్నాయి.వర్షాలతోపాటు విషజ్వరాలు కమ్ముకుంటాయి. ముసురుపట్టి మన్యంతోపాటు,పల్లపు ప్రాంతాలు వణుకుతున్నాయి.కరోనా క్రిమికి అమెరికాలాంటి చల్లటి దేశమే హాయి,భారతదేశపు వేడి ఎండ గిట్టదంటే బతికిపోయామని అనుకున్నాం.గాలిద్వారా,మురుగునీటి పైపులద్వారా కూడా కరోనా పాకుతుందని క్రమేణా వార్తలు వచ్చాయి. చెత్త పోగుపడి దోమల సంతతి పెరగకుండా పారిశుద్య కూలీలు శ్రామిస్తూనే ఉన్నారు. డెంగీ, మలేరియా కేసులు పెరగకుండా ఇళ్ల చుట్టుపక్కల నీరు నిల్వ ఉండకూడదని మున్సిపాలిటీ వారు మైకు ప్రచారం చేస్తున్నారు.

దోమకాటుతో కరోనా రాదని ఓదార్పు పొందినా మలేరియా, డెంగూ,జీకా,చికన్ గున్యా , మెదడు వాపుల వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులు కాచుకొని ఉన్నాయి. సంవత్సరం పొడవునా అనునిత్యం మనుషుల్ని వేధించే దోమల నుండి ప్రజలను కాపాడుకోవాలి. దోమలసీజన్ నిరంతరాయంగా దేశంలో తిష్టవేసి ఉన్నందువలన దోమల బ్యాట్లతయారీదారుల్ని,యువకుల్నీ ఆహ్వానించాలి.దోమల బ్యాట్లు తయారుచేసే కుటీర పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వాలి.ఇది దేశ ప్రజల తక్షణ అవసరం.భారతీయ వైద్యులందరూ దోమల బ్యాట్ల తయారీకి మద్దతు తెలపాలి.ప్రభుత్వానికి సిఫారసు చెయ్యాలి.ప్రజల ప్రాణ రక్షణ కోసం ఏదేశపు ఉత్పత్తినైనా వ్యాక్సిన్లనైనా వాడుకోవలసిందే.ప్రజలప్రాణ రక్షణకోసం ఆక్స్ ఫర్డ్ వ్యాక్సిన్ వాడుతాం, ఊహాన్ వ్యాక్సిన్ ను కూడా వాడుతామని ట్రంప్ చైనా రాయబారకార్యాలయాన్ని మూయించాకకూడా అన్నారు. ప్రాణరక్షక మందుల్ని నిత్యావసరాలను వాడుకోవచ్చు.యుద్ధ ఆయుధాలకు ప్రాణ రక్షక మందులకు ఎంతో తేడా ఉంది. మనుషులతో యుద్ధానికి - క్రిములు,దోమలతో యుద్ధానికి తేడా ఉంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దోమ కోట్లమందిని చంపింది. దోమలకు గిట్టని వాసన అంటూ ప్రజలు వేప, కొబ్బరి, నిమ్మ, యూకలిప్టస్‌ నూనెల్ని వాడుతున్నారు.లార్వా దశలోని దోమల్ని మటుమాయం చేస్తాయని చెరువుల్లోకి గంబూషియా చేపల్ని వదిలారు.సెప్టిక్‌ ట్యాంకుల పైపుల పైభాగంలో తీగల వలలు బిగించారు. రసాయనాలు కలిపిన కోడి ఈకల‘స్వీట్‌ కేకు’ దోమల లార్వా నియంత్రణకోసం పెట్టారు. బోదకాలు వ్యాధి మందు ఎవర్ మెక్టిన్ వాడిన రోగుల రక్తం తాగిన దోమలు 14 రోజుల్లోనే చనిపోతున్నట్లు తెలుసుకున్నారు. దోమల మందు లిక్విడ్‌,ఆయిల్ బాల్స్, కాయిల్స్‌ , డీడీటీ, ఫాగింగ్‌, దోమతెరలు.స్ప్రేలు,క్రీములు,టాయిలెట్ల గొట్టాలపై తీగల వలలు,దోమల బ్యాటులు లాంటి వాటితో మనిషి దోమలపై యుద్ధంచేస్తూనే వస్తున్నాడు. చివరికి ఆర్టీఎస్ అనే మలేరియా వ్యాక్సిన్ తయారుచేసి మలావి,ఘనా,కెన్యాలో పిల్లలకు వేశారట.దోమలబాధతో పాటు కరోనా లాక్ డౌన్లు తోడై దేశం అల్లాడుతోంది. ఇళ్ల లోపల,వెలుపల ప్రజలు దోమలను చంపే పనులు చేయనివ్వాలి.ప్రతి ఇంటికీ ఒక దోమలబ్యాట్ ను

ఉచితంగా గానీ చౌకధరకు గానీ ఇప్పిస్తే మంచిది.

 నూర్ బాషా రహంతుల్లా , విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ , 6301493266

కొత్తజిల్లాల ఏర్పాటుతో ప్రజలకు దూరం తగ్గాలి

కొత్తజిల్లాల ఏర్పాటుతో ప్రజలకు దూరం తగ్గాలి

దేశంలో ఇప్పుడు 543 పార్లమెంటు స్థానాలు 739 జిల్లాలున్నాయి.అంటే పార్లమెంటు స్థానాల కంటే జిల్లాలే ఎక్కువ ఉన్నాయి. పార్లమెంటు స్థానానికి సగటు వైశాల్యం 6054 చదరపు కి.మీ ఉంటే జిల్లాల సగటు వైశాల్యం 4459చ,కి,మీ.ఉంది. తెలంగాణాలో 17 పార్లమెంటు స్థానాలకు 33 కొత్తజిల్లాలు చేశాక వారి జిల్లాల సగటు విస్తీర్ణం 3396 చదరపు కిలోమీటర్లకు బాగా తగ్గిపోయింది.ఆంధ్రప్రదేశ్ లో 26 జిల్లాలు ఏర్పడినా వాటి సగటు వైశాల్యం 6162 చ.కి.మీ.లు ఉంటుంది.తెలంగాణా లాగా కావాలంటే ఆంధ్రకు 47 జిల్లాలు వస్తాయి.పార్లమెంటు స్థానాలు 2026 లో మారినా మారకపోయినా తెలంగాణాకు కొత్త జిల్లాల అవసరం ఇప్పట్లో రాదు.ఎందుకు ఇన్ని జిల్లాలు అనుకోవద్దు. జిల్లా కేంద్రం అంటే జిల్లా అభివృద్ధికి కేంద్రం.సాధారణంగా రాజధాని చుట్టూ అభివృద్ధి కేంద్రీకృతం అవుతుంది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అభివృద్ధి అంతా రాజధాని హైదరాబాద్‌ కేంద్రంగానే జరిగింది.జనాభాలో ఆంధ్రా కంటే చిన్న రాష్ట్రాలైన అరుణాచలప్రదేశ్ లో 25జిల్లాలు, పంజాబ్ లో 22,హర్యానాలో 22,చత్తీస్ గడ్ లో 28 , జార్ఖండ్ లో 24 , అస్సాం లో 33 , తమిళనాడులో 38, కర్ణాటకలో 30 , ఒరిస్సాలో 30 ,కేరళలో 14,మణిపూర్ లో 16 ,తెలంగాణాలో ౩౩ జిల్లాలు ఉన్నాయి.అలాగే విస్తీర్ణంలో ఆంధ్రా కంటే చిన్న రాష్ట్రాలైన మధ్యప్రదేశ్ లో 55 , తమిళనాడులో 38, రాజస్ధాన్ లో 33, కర్ణాటక లో 30, గుజరాత్ లో 33 , ఒడిషా లో 30, అస్సాం లో 33, చత్తీస్ గడ్ లో 28, తెలంగాణాలో ౩౩ జిల్లాలున్నాయి. సాధారణంగా ఒక జిల్లాలో 7 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉంటాయి. తెలంగాణాలో అయితే రెండు నియోజకవర్గాలతో కూడా జిల్లా ఏర్పడింది.

1956 లో మనరాష్ట్రం ఏర్పడింది మొదలు ఈ 64 ఏళ్ళ కాలం లో కేవలం రెండే జిల్లాలు కొత్తగా ఏర్పాటయ్యాయి.అవి ప్రకాశం (1970), విజయనగరం (1979) జిల్లాలు.కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటు సమస్య మన రాష్ట్రం లో అలా నానుతూనే ఉంది.ఎన్టీఆర్ మండలాల స్థాపనకు తెలుగు జనం అంతా హర్షించారు. ఇప్పుడు13 జిల్లాలను పునర్వ్యవస్థీకరించి 26 జిల్లాలు ఏర్పాటు చేయబోతున్నారు. 2008 లో బొబ్బిలి,పార్వతీపురం.తెనాలి లోక్ సభ నియోజకవర్గాలను రద్దుచేశారు.ఇప్పుడు కొత్తగా జిల్లా కేంద్రాలుగా మారే 12 పార్లమెంటు నియోజకవర్గాలు ఇవి : 1 అరకు 2 బాపట్ల3 అనకాపల్లి 4 అమలాపురం 5 హిందూపురం 6 నంద్యాల 7 నరసాపురం 8 నరసరావుపేట9రాజమండ్రి 10 రాజంపేట 11 తిరుపతి 12 విజయవాడ. ఇప్పుడు నెట్లో లోక్ సభ నియోజకవర్గాలలోని ఓటర్ల సంఖ్య , గెలిచిన అభ్యర్ధులు వారి పార్టీల సమాచారం దొరుకుతుంది కానీ నియోజకవర్గాల విస్తీర్ణాలు దొరకటంలేదు. వీటిపై సమగ్ర అధ్యయనం చేసి మార్చి 2021 నాటికి రిపోర్టు సమర్పించే కమిటీకి నియోజకవర్గాల విస్తీర్ణాలు పోల్చి చూసుకోవడం పెద్ద పని

.

కొత్త జిల్లాలు ఏర్పాటు చేసిన పక్షంలో పాలనా భవనాలు లాంటి మౌలిక సదుపాయల కల్పన కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పెట్టే ఖర్చు ఒక్కసారి చేసే పెట్టుబడి మాత్రమే. కానీ దీనివల్ల అటు ప్రభుత్వం, ఇటు ప్రజలు పొందే శాశ్వత ప్రయోజనాలు చాలా ఉన్నాయి.వెనుకబడిన ప్రాంతాలను అభివద్ధి చేయాలన్న లక్ష్యంతో కొత్త జిల్లాలను ఏర్పాటు చేస్తున్నామని సిఎం తెలిపారు. చిన్న జిల్లాలు పరిపాలనను సులభ సాధ్యం చేస్తాయి.ప్రజలకు దూరం భారం తగ్గుతాయి. అరకు పార్లమెంటు నియోజకవర్గం శ్రీకాకుళం,విజయనగరం,విశాఖపట్నం ,అనకాపల్లి,రాజమండ్రి , ఏలూరు అనే నాలుగు జిల్లాల పొడవునా కొండల్లో ఉంటుంది.రోగులను ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్ళటానికి అంబులెన్సులు వెళ్ళక రోడ్లులేక డోలీలమీద మోసుకెళుతూ ఉంటారు. అరకు జిల్లా సరిహద్దులో 6 జిల్లాలు ఉంటాయని ఏ జిల్లా సరిహద్దులో ఉన్న అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలను పక్కనే ఉన్న ఆ జిల్లాలోనే కలిపి కొండ ప్రాంతాలలో గిరిజన ప్రజలకు దూరం తగ్గటం కోసం పుష్పశ్రీ వాణి అభ్యర్ధన మేరకు అరకు నియోజకవర్గాన్ని రెండు జిల్లాలు చేద్దామని ఈ ప్రాంత సమస్యను అర్ధం చేసుకున్న జగన్ సూచించారు . జిల్లాల విభజన వల్ల తమ జిల్లా అభివృద్ధి కుంటుపడుతుందన్న మాజీ మంత్రి ధర్మాన ప్రసాదరావు,స్పీకర్ తమ్మినేని సీతారాం లాంటి వారికి జవాబుగా హైదరాబాదు రాజధానిగా ఉన్నప్పుడు చిత్తూరు శ్రీకాకుళం వాళ్ళు దూరం గురించి బాధపడకుండా వెళ్ళి వచ్చారు కదా? చిన్న చిన్న సమస్యలను పట్టించుకోవద్దు అని ముఖ్యమంత్రి సర్ది చెప్పారు.ఒంగోలు కు దగ్గరగా ఉండే సంతనూతలపాడు(13) అద్దంకి(37) లను 84 కి.మీ.దూరంలో ఉండే బాపట్లలో కాకుండా ఒంగోలు జిల్లా లోనే ఉంచాలనే డిమాండును ఆదిలోనే కాదన్నారు.

కోర్కెలు అనంతములు అన్నట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో తమకు జిల్లాలు కావాలని డిమాండ్లు వస్తున్నాయి.అరకు బదులు పాడేరు,పాలకొండ,పార్వతీపురం లలో జిల్లాకేంద్రంఏర్పాటుచెయ్యమని,పార్వతీపురం,పుట్టపర్తి,రాయచూరు,మదనపల్లె,ప్రొద్దుటూరు లను జిల్లాలు చేయాలని కోరుతున్నారు.బాపట్ల,నరసాపురం బదులు రైల్వే జంక్షన్లు అయిన తెనాలి,భీమవరాలను జిల్లాలు చేయాలని, నూజివీడును ఏలూరులో కాకుండా విజయవాడలోనే ఉంచాలని,తాడేపల్లి మంగళగిరి మండలాలను విజయవాడ జిల్లాలో కలపాలని రకరకాల కోర్కెలు స్థానికులు అడుగుతున్నారు. అయితే ప్రజల సౌకర్యం కోసం ఏ గ్రామాలనైనా మండలాలనైనా ఒక జిల్లాలో కలపడానికి తక్కువ దూరమే శాస్త్రీయ నిర్ణయం కావాలి . కులాలు,రాజకీయ సమీకరణాలు కాదు. పార్లమెంటు స్థానాలు జిల్లాలు అయితే అసెంబ్లీ స్థానాలకు జిల్లాకేంద్రం దూరం తగ్గాలి.దూరం పెరిగిందంటే ప్రజలకు దీర్ఘకాల నష్టమే. 100 కి.మీ దూరం పైబడిన అసెంబ్లీ స్థానాలను వందలోపలికి వచ్చేలా దగ్గరలో ఉన్న జిల్లా కేంద్రాలకు కలపాలి.వీటికి వంద కిలోమీటర్ల లోపు రేడియస్ నిర్ణయించాలి.

అరకు జిల్లాకు మన్యం వీరుడు అల్లూరి సీతారామ రాజు పేరు పెట్టమని కోరారు కొందరు.అలాగే మచిలీపట్నానికి నందమూరి తారకరామారావు పేరును జగన్ గతంలోనే ప్రతిపాదించారు. ప్రకాశం,గోదావరి,కృష్ణా,వైయస్ఆర్ పేర్లతో 5 జిల్లాలు ఉన్నాయి.మహనీయుల పేర్లు ప్రసిద్ధ ప్రాంతాలకు పెట్టుకోవటం మన ఆనవాయితీ.కానీ పేరు ఒక్కటే సమస్యలు తీర్చదు.జిల్లా కేంద్రం మిగతా ప్రాంతానికి ఎంత దూరం ఉంది,ప్రజల రాకపోకలకు సౌకర్యంగా ఉందా అని ప్రజలు సీరియస్ గా చూస్తారు.సముద్రతీర ప్రాంతాలలోని జిల్లా కేంద్రాలు జిల్లా మధ్యకు రావలసిన అవసరం,దూరం భారం సమస్య ఈ కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటుతో కొంత తీరుతుంది.ఎందుకంటే ఓట్లు వేయటానికే కాక ప్రజలు తమ నిత్యవసరాల కోసం ఇతర అనేకమైన పరిపాలన పనుల కోసం జిల్లా కేంద్రాలకు నిరంతరం తిరుగుతుంటారు.మండలాల ఏర్పాటు ప్రజలకు దూరంతగ్గించింది.అలాగే స్పందన కార్యక్రమం ఊరూరా వాలంటీర్లు ప్రజలకు సేవ చేస్తున్నారు.అందువలన అవకాశం ఉన్నవరకు జిల్లా కేంద్రాలకు ప్రజలు వెళ్ళే ప్రయాణ దూరాన్ని తగ్గించాలి.చిన్న జిల్లాల ఏర్పాటు పుణ్య కార్యమే.జిల్లా కేంద్రానికి వంద కిలోమీటర్లు దాటిన ఈ అసెంబ్లీ స్థానాలకు దూరం తగ్గించటానికి కమిటీ ప్రయత్నించాలి.

అరకు జిల్లా లో కురుపాం 133 (విజయనగరం 87), పార్వతీపురం 104 (విజయనగరం 57), రంపచోడవరం 283 కి.మీ (రాజమండ్రి 59). ఒంగోలు జిల్లా లో ఎర్రగొండపాలెం 133 కి.మీ (మార్కాపురం 40) గిద్దలూరు 142 కి.మీ (మార్కాపురం 65)కర్నూలు జిల్లా లో పత్తికొండ 102 కి.మీ (అనంతపురం 87) కౌతాళం 134 కి.మీ ఆదోని 118 కి.మీ ఆలూరు 130 కి.మీ . హిందూపురం జిల్లా లో సింగనమల 128 (అనంతపురం 22) నెల్లూరు జిల్లా లో కందుకూరు 112 (ఒంగోలు 44) ఉదయగిరి 126 (కడప 107) తిరుపతి జిల్లా లో సర్వేపల్లి 121 (నెల్లూరు 13)రాజంపేట జిల్లా లో తంబళ్లపల్లి 118 (కడప 95) మదనపల్లి 135 (తిరుపతి 113) పుంగనూరు 152 (తిరుపతి 114) నగరి 110 (తిరుపతి 48)

--- నూర్ బాషా రహంతుల్లా,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ ,6301493266

ఇల్లు కట్టి చూడు

ఇల్లు కట్టి చూడు (సూర్య 4.7.2020)

“మేడంటే మేడా కాదు

గూడంటే గూడూ కాదు

పదిలంగా అల్లూకున్నా

పొదరిల్లూ మాదీ”

అంటూ ముఖ్యమంత్రి జగన్ ఇల్లులేని పేద వారికి ఇళ్ళు కట్టిస్తామని శుభవార్త వినిపించారు. అడిగిన అర్హులందరికీ ఇళ్ళు ఇళ్లస్థలాలు పంచుతామని,నవరత్నాలలో ఇల్లు మూడవ రత్నమనీ ఆనందవార్త వినిపించారు.30 లక్షల ఇళ్లపట్టాలు గ్రామ సచివాలయాల ద్వారా రాజశేఖరరెడ్డి జయంతి రోజున జులై 8 వతేదీన ఇస్తామని చెప్పారు.ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉచిత స్థలంలో ఇల్లు కట్టుకొని అయిదేళ్ళ తరువాత అవసరమైతే అమ్ముకోవచ్చని జీవో ఇచ్చారు. ప్రజా సాధికార సర్వేలో ఇళ్లులేని వారిగా 32 లక్షల కుటుంబాలు నమోదయ్యాయి.30 లక్షల కుటుంబాలకు ఇళ్ల పట్టాలు ఇస్తే చాలా మందికి నివాస స్థలం సమకూరుతుంది. ఇల్లు కట్టే కార్యక్రమానికి పెద్ద ఎత్తున డబ్బు సమకూర్చాలి కాబట్టి బ్యాంకు రుణాలు కూడా ఇప్పిస్తామన్నారు.నిరాశ్రయుల సంఖ్య ప్రతిఏటా పెరుగుతుంది కాబట్టి ఈ కార్యక్రమాన్ని నిరంతరం కొనసాగిస్తామన్నారు. కేంద్రంకూడా కరోనా కారణంగా ఇళ్లనిర్మాణ ప్రాజెక్టుల గడువును ఆరునెలలు పొడిగించింది.1987 లోనే అంతర్జాతీయ ఆశ్రయ కల్పనా సంవత్సరం అయిపోయింది కానీ ఇల్లు లేని ప్రజలు కోట్లలో ఉండిపోయారు.అంతర్జాతీయ ఆశ్రమం లాంటిది ఏదైనా ఒకటి కట్టించినా ఆ సంవత్సరానికి పెట్టిన పేరు సార్ధకం అయ్యేది.పార్టీలు ఏవైనా మంచి పనులు చేసినపుడు జనంసంతోషిస్తారు. తెలుగురాష్ట్రాలు రెంటిలోనూ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు పోటాపోటీగా జరుగుతున్నాయి.తెలంగాణాలో డబుల్ బెడ్ రూమ్ ఇళ్ళు ,కొత్త జిల్లాల ఏర్పాటు,30 కోట్ల మొక్కలు నాటే హరిత కార్యక్రమం,ఆంధ్రలో పచ్చతోరణం మంచిఫలితాలనే ఇస్తాయి.నాటినమొక్క ఎండితే బిడ్డ ఎండినట్లేనని కేసీఆర్ జనానికి భయంపెట్టారు.రాష్ట్రాల్లో జనం మాత్రం నిరాశ్రయులకు ఇళ్ళు కట్టించి ఎప్పుడిస్తారు అని దేశనాయకుల చెవుల్లో ఇల్లు ఇల్లు అని గోల పెడుతూనే ఉన్నారు. వాళ్ళ చెవుల్లో ఇళ్ళు కట్టుకుని పోరుతూనే ఉన్నారు.ఇళ్లు కట్టిన ప్రతి నాయకుడిని పేదలు అభిమానించారు.ఆనాడు ఎన్టీఆర్ పక్కా ఇళ్ళ స్కీముకు,రెండురూపాయల బియ్యానికి,మద్య నిషేధ కార్యక్రమానికి ప్రజలలో మంచి పేరు వచ్చింది.పక్కా ఇళ్ళు పెరిగే కొద్దీ అగ్నిప్రమాదాలు తగ్గాయి. కూలీల వలసలూ తగ్గాయి. అర్హులందరికీ అడిగినా అడగకపోయినా ఇల్లు సమకూర్చే బాధ్యతను కలక్టర్లకు అప్పగించారు జగన్.ఇల్లు లేదు అని ఎవరూ బాధపడకూడదని, నాకు ఓటు వేయనివారికి కూడా అర్హత ఉంటే ఇంటిపట్టా ఇచ్చితీరాలని,నేను గ్రామాల్లో పర్యటించినపుడు ఇంటిపట్టాలేదని ఎవరూ చెయ్యి ఎత్తకూడదని తన ఆశ,ఆశయం వెల్లడించారు.పేదవాడికి ఇళ్ళు కట్టటం పుణ్యకార్యం.దేశానికి అవసరమైన పని.ప్రతిఏటా చేయవలసిన పని. ఊరికి ఆనుకొని దగ్గరగా ఉన్న మెరకప్రాంతాలలో భూమిని సేకరించి ,పల్లపు ప్రాంతాలలో మెరక పోయించి ,ఇళ్లను నాణ్యంగా కట్టాలి. అందరికీ ఇళ్ళు పథకాన్ని విజయవంతంగా అమలుచెయ్యాలి.ఎందుకంటే అప్పుడే విమర్శల గోల మొదలయ్యింది.మెరకతోలకుండా నీళ్ళు నిలబడే పల్లపు భూమిలో పట్టాలు ఇచ్చారని,ఆవ భూములు కొన్నారనీ,పేదలకు ఎప్పుడో ఇచ్చిన పాత పట్టాలు తీసుకొని ఊరికి దూరంగా కొత్తచోట మళ్ళీ ఇచ్చారనీ ,పేర్లు మార్చారని,జాబితాలు మార్చారనీ,న్యాయస్థానానికి వెళతామని,ఇసుక మాఫియా ఆగలేదని,స్థానిక దళారులు ప్లాటులు అమ్ముకున్నారని పుట్టుకొచ్చిన రకరకాల సమస్యలను అధికారులు సకాలంలో పరిష్కరించాలి.

ఇల్లు కట్టడం కంటే కూలగొట్టడం తేలిక. ఇల్లు కట్టి చూడు పెళ్ళి చేసి చూడు అని సామెత.అందుకని ఇప్పటికే కట్టిన భవనాలను వృధా కానివ్వకుండా ప్రజాసేవకు వాడుకోవటం మంచిదని కొందరు ప్రజావేదిక శిధిలాల దగ్గర బావురుమంటున్నారు. అంత్యదినాలలో జనం పెళ్లిళ్లు చేసుకుంటూ ఇళ్ళు కట్టుకుంటూ ఉంటారని ఏసుక్రీస్తు చెప్పాడట.పెళ్ళి చేయటం కంటే ఇల్లు కట్టటమే గొప్ప,అసలు ఇల్లు లేని వాడికి వెనుకటి రోజుల్లో పిల్లనిచ్చే వారు కాదట.ఇల్లు చూచి ఇల్లాలిని చూడమన్నారు.నాయకుడు తన ఇల్లు తమప్రాంతంలోనే కట్టుకుంటేనే ఓటర్లు తృప్తి పడుతున్నారు.చంద్రబాబు గారు ఇప్పటికైనా ఆంధ్రలో ఇల్లుకట్టుకోవాలని హితవు చెబుతున్నారు,ఈ దేశ నాయకులు కూడా ఇళ్ల ఇంపోర్టెన్స్ ను గుర్తిస్తూ ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలవవోయ్ అని ఒకరినొకళ్ళు సవాలు చేసికుంటున్నారు.ముఠా కుమ్ములాటలతో, ముసుగులో గుద్దులాటలతో నిండి వున్న పార్టీని చూచి “ఇంట్లో ఈగల మోత బయట పల్లకీల మోత అంటూ ఈసడిస్తూ ఉంటారు.

ఇంటికి గుట్టు మడికి గట్టు ఉండాలి అంటారు. కానీ ఇంటి గుట్టును బయటపెట్టి లంకంత పార్టీకి చేటు తెచ్చే ప్రమాదకరమైన వ్యక్తుల్ని ఒక కంట కాదు వెయ్యి కళ్ళతో కనిపెడుతూ ఉండాలి. ఎందుకంటే మరి ఇంటి దొంగను ఈశ్వరుడైనా పట్టలేడన్నారు. ఇంటి దీపమని ముద్దు పెట్టుకుంటే మూతి మీసాలన్నీ తెగకాలినవట.అలాగే పార్టీ సభ్యుల్లో ఎవర్ని కూడా నెంబర్ టూ నువ్వే అని గారాబం చేయకూడదు. నెత్తిన ఎక్కించుకోగూడదు. ఇవతలికి రమ్మంటే ఇల్లంతా నాదేననే రకాలు ఉంటారు. ఇంట్లో చొరబడి ఇంటి వాసాలు లెక్క పెట్టుకొనే కక్కుర్తి మనుషులూ ఉంటారు. “ ఇల్లిల్లు తిరిగేవు తుమ్మెదా నీ ఒళ్ళు జాగరతే తుమ్మెదా “ అని సినీకవి దాసం గోపాల కృష్ణ 1978 లోనే హెచ్చరించాడు కూడా.

ఇల్లు కాలింది జంగమయ్యా అంటే నా జోలే నా కప్పరా నా దగ్గరే ఉన్నాయిలే అన్నాడట. పార్టీ నాశనమైపోయినా సరే తన బతుకు బాగుపడితే చాలు అనుకునే స్వార్ధపరులు, ఇల్లు పీకి పందిరి వేసేవాళ్ళు రాజకీయాలలో అతి సహజం. పక్క ఇంటిలో పోరును పండుగంత వేడుకగా భావిస్తూ పచ్చని ఇంటిలో చిచ్చు పెట్టేవారు, పొరుగింటి వారు పచ్చగా ఉంటే చూడలేక ఓర్వలేక పోయేవారు. చివరికి ఇంట్లోవాళ్ల చేతనే ఇంటికి నిప్పంటిస్తారు. అలా ఇల్లు కాలి ఏడుస్తుంటే త్వరగా బావి తవ్వించండి అని ఉచిత సలహాలిస్తారు, చుట్టకు నిప్పివ్వమని కూడా అడుగుతారు. అందువలన ఇరు పోటీలు పడి ఇల్లు చెడగొట్టుకోకుండా, పక్కింటి వాళ్ళ తొక్కుకు ఆశపడకుండా, పరాయి పంచన చేరకుండా, ఇంటిని కనిపెట్టుకుని పడి ఉండటం ఇంట్లో సభ్యుల కర్తవ్యం, కనీస ధర్మం. ఇంట్లో క్రమశిక్షణ, ఇంటివాడిపట్ల, ఇంటిపేరు పట్ల, ఇంట్లో జనానికి గౌరవ విధేయతలు కొరవడితే “ఇంటి పేరు కస్తూరి వారు ఇంట్లో గబ్బిలాల కంపు” అన్నట్లుంటుంది.

--- నూర్ బాషా రహంతుల్లా ,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ 6301493266