అప్పులు భవిష్యత్తులో ముప్పులే

అప్పులు భవిష్యత్తులో ముప్పులే  (సూర్య 20.9.2020)

కరోనా దెబ్బకు దేశంలో కోట్లాదిమందికి ఉపాధి పోయింది.3.7 కోట్లమంది తీవ్ర దారిద్యంలోకి వెళ్లిపోయారని బిల్ గేట్స్ ఫౌండేషన్ వెల్లడించింది.అయితే మనదేశంలో ఎంతమంది వలస కార్మికులు చనిపోయారో మన కార్మిక, ఉపాధి కల్పన మంత్రిత్వ శాఖకు తెలియదట.ఎంతమంది వలస కార్మికులకు ఉచిత రేషన్‌ ఇచ్చారో తెలియదట.కనీసం కూలీలకు సాయంచేసిన సంస్థలను సోనూసూద్ లాంటి దాతలను అడిగి సమకూర్చుకోవలసింది. మార్చి 24 నుంచి విధించిన లాక్‌డౌన్‌ వలన స్వగ్రామాలకు నడకదారి పట్టిన కోటి అయిదు లక్షల మంది వలస కూలీలు ఉపాధి పోయి కష్టాల్లో పడ్డారని, తిరిగి వెళ్ళిన కూలీలు ఉత్తరప్రదేశ్‌కు 33 లక్షలమంది బిహార్‌ కు 15 లక్షలమంది పశ్చిమబెంగాల్‌ 14 లక్షల మంది ఉన్నారని అంచనా. నెల రోజుల తర్వాత 63లక్షలమందిని రైళ్ల ద్వారా చేరవేశామని చెబుతున్నారు. కాలినడకన వెళ్ళిన కొందరు ఒంట్లో సత్తువ కోల్పోయి ఆకలిదప్పులకు తట్టుకో లేక మరణించారు.రోడ్డు రైలు మార్గాలపై నిద్రపోతూ కొందరు ప్రమాదాలలో కొందరు చనిపోయారు.నగరాలలో భవనాలను రహదారులను నిర్మించేది వీళ్ళే. వీరు లేకపోతే అన్ని కార్యకలాపాలూ స్తంభించిపోతాయి. వలస కార్మి కుల శ్రమ విలువ జీడీపీలో పది శాతం. ఏ రిజిస్టర్‌లోనూ, రికార్డు ల్లోనూ వీళ్ళకు చోటు దొరకదు.వారి మరణాల గురించిన లెక్కలు అసలే లేవు.తమ వద్ద డేటా లేదనే కారణంతో మరణించినవారి కుటుంబాలకు సాయం అందించరా?కరోనావల్ల అమెరికాలో 2 లక్షలమంది,బ్రెజిల్ లో 134 వేలమంది ఇండియాలో 82 వేలమంది ప్రపంచంలో 9.48 లక్షల మంది చనిపోయారు. రాష్ట్రంలో కొన్ని చోట్ల అతివృష్టి వరదలు కొనసాగుతుంటే కొన్నిచోట్ల నీటి కరువులున్నాయి. గోదావరి, కృష్ణ శ్రీశైలం,పోలవరం,పులిచింతల,కుందూ నదులు, వాగులు,పొంగిపొర్లి పంటలను నాశనం చేశాయి.దేశ ప్రజలు ఇంట అన్నం తిని బ్రతుకుతున్నారంటే అది రైతులు,వ్యవసాయ కూలీల శ్రమ ఫలితమే.అందులో 13 కోట్లమంది ఎకరా అర ఎకరా సాగుచేసే చిన్న రైతులున్నారు.పండించే పంటలకు మద్ధతు ధర పెరగలేదు.పైగా స్వేచ్చా మార్కెట్ లో రవాణా చేసుకొని ఎక్కడైనా ఎవరికైనా ఎంతధరకైనా అమ్ముకోమని కార్పొరేట్లకు అనుకూలంగా తెచ్చిన వ్యవసాయ సంస్కరణల బిల్లులు లోక్ సభలో ఆమోదించారు.గిట్టుబాటు ధర మద్దతు ధర ప్రకటించకపోతే వ్యవసాయం పెట్టుబడిదారుల పరం అవుతుందని, స్వామినాధన్ సిఫారసుల్ని పక్కనబెట్టారని స్వపక్ష కేంద్ర ఆహార పరిశ్రమల మంత్రి హర్ సిమ్రత్ కౌర్ రాజీనామా చేశారు.విపక్షాలు బిల్లుల్ని వ్యతిరేకించాయి.కేంద్ర మంత్రి నితిన్‌ గడ్కరీ గతంలోనే చైనా సాగు యంత్రాలను నిషేధిస్తే మన దేశానికి నష్టమన్నారు.భారత్‌, చైనా సరిహద్దు గొడవ వల్ల చైనా యాప్‌ల తోపాటు దోమలబ్యాట్లు పవర్‌ టిల్లర్లు, వీడర్లు, స్ప్రేయర్లు లాంటి చౌక పరికరాలు కూడా ఆగిపోయాయి.పురుగు మందులు చల్లే తైవాన్‌, జపాన్‌ స్ప్రేయర్‌లు రూ.17-18 వేలుంటే, చైనా స్ప్రేయర్‌ ఆరువేలే కాబట్టి రైతులు చైనా స్ప్రేయర్లు తీసుకుంటు న్నారు. చైనా యంత్రాలను దిగుమతి చేసుకొని వ్యాపారం చేసే కార్పొరేట్లు మాత్రం లాభాల బాట పట్టారు.పేరుకు రైతు బజారు అయినా వ్యాపారస్తులదే రాజ్యమన్నట్లు ఉంది. రైతులనుండి లక్షలకోట్ల ఆదాయాన్ని దళారులు పిండేస్తున్నారు. అప్పులతో నెట్టుకొచ్చే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ప్రజలపై భారాలు వేస్తాయి.కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉల్లిపాయల ఎగుమతులను కూడా నిషేధించటం వలన ఉల్లి రైతులు నష్టపోతారు, సరుకు వ్యాపారుల చేతుల్లోకి చేరిన తర్వాత ధరలను విపరీతంగా పెంచి కార్పొరేట్లు,బడా వ్యాపారులు లాభాలు పొందుతారు.కాని వినియోగదారులకు మాత్రం తక్కువ ధరలకు ఉల్లిపాయలు దొరకవు.ఉల్లిపాయలు , ధాన్యాలు, పప్పులు, నూనెగింజలు, వంట నూనెలు, బంగాళాదుంపలను నిత్యావసర సరుకుల జాబితా నుండి తొలగించారు.వ్యాపారులు ఎంత సరుకునైనా నిలవ చేసుకోవచ్చు.పంటలు బాగా పండినప్పుడు ముందుగానే రైతుల నుండి పంటను కొని, నిల్వ చేసి, మార్కెట్‌లో కృత్రిమ కొరతను సృష్టించి, అధిక ధరలకు వినియోగదారులకు అమ్మి లాభాలను సంపాదిస్తారు.దేశంలో 2.2 కోట్ల టన్నుల ఉల్లిపాయలు ఉత్పత్తి అవుతాయి. కిలో 10 రూపాయలకు అమ్మే ఉల్లిపాయలు గతంలో 100 రూపాయలకు మించి పెరిగాయి.అప్పుడు పాకిస్థాన్‌ నుండి దిగుమతి చేసి చౌక డిపోల ద్వారా పంపిణీ చేశారు.ఉల్లిపాయల ఉత్పత్తిలో చైనాది మొదటి స్థానం , భారతదేశానిది రెండవ స్థానం. ఉల్లిపాయలను ఎక్కువ మంది రైతులు పంట చేతికి రాగానే అమ్ముకుంటారు. రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు ఎలా చేస్తారు? ఏ పంటకైనా మద్దతు ధరలను ప్రకటించి,ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేయాలి. రైతుల ఆత్మహత్యలలో రైతు కూలీలు,అప్పులు తీర్చలేని చిన్నరైతుల శాతమే ఎక్కువ. పెట్టుబడికోసం చేసిన అప్పులు తీర్చలేక వడ్డీలు చక్రవడ్డీలు వానలు వరదలు తెగుళ్లు కరువులు.ఇలా ఎన్నో కష్టాలు రైతువి.పంటకు భీమా లేదు.కౌలు రైతుకు ఏమి మిగులుతుందో నికరం లేదు.వానల్లో తడిచి ధాన్యం మొలకలొస్తే ఎవరూ కొనరు.సకాలంలో ఆరబెట్టుకోటానికి కల్లాలు ఉండవు.దళారులు,మిల్లర్లు ఇచ్చిందే ధర.దేశవ్యాప్తంగా బలవన్మరణాల మృతుల్లో కౌలురైతులే ఎక్కువ.దాటిరాలేని పేదరికమే కారణం. పేదలను కాపాడటానికి ఏమేమి చేయవచ్చు ?` రైతులకు ప్రకటించిన భరోసా సాయం మంచిదే.ఒక్కరోజులో రేషన్ కార్డు ఇవ్వటమూ మంచిదే.చేయూత సహకారమూ మంచిదే.సైకిళ్ళు తోపుడు బళ్లపై కూరగాయలు అమ్మే వీధి వ్యాపారులు,దర్జీలు,చాకలి,మంగలి,బేల్దారి పనివాళ్లకు ఇస్తున్న ఆత్మనిర్భర సాయమూ మంచిదే. ఇలాంటి పధకాలన్నీ పేదలను కాపాడతాయి. మన జిడిపి వృద్థి రేటు పడిపోయింది. కరోనా కేసులు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి కాబట్టి లాక్‌డౌన్‌ కాలంలో పనులు కోల్పోయిన వారికి గుర్తింపు కార్డులు ఇచ్చి మరీ ఆహార ధాన్యాలను ,ఆహారాన్ని అందించాలి. సాయంగా డబ్బులివ్వాలి.అమెరికా తన జిడిపిలో 10 శాతం జర్మనీ 5 శాతం సహాయ కార్యక్రమాలకు కేటాయించాయి.మార్కెట్‌లో పెట్టుబడులు తగ్గిపోయాయి ఉపాధి కూడా తగ్గిపోయింది. వినిమయం కూడా తగ్గింది.నిరుద్యోగం పెరిగిపోయింది. బ్యాంకుల అప్పులు తీర్చని బకాయిదారులూ పెరిగిపోయారు.నిరర్థక ఆస్థులు పెరిగి బ్యాంకులూ దివాళా తీస్తున్నాయి. కాబట్టి ప్రజల కొనుగోలుశక్తిని పెంచాలి.ప్రభుత్వం విద్య వైద్యరంగాలలో ప్రజా పధకాల మీద కోట్లాది రూపాయలు ఖర్చు చెయ్యాలి. కేంద్రం రాష్ట్రాలకు బకాయి పడ్డ 152 వేల కోట్ల రూపాయలు జిఎస్‌టి పరిహారాన్ని చెల్లించాలి. రిజర్వు బ్యాంకు రెపో రేటుకి రాష్ట్రాలకు అప్పులివ్వాలి.ఆత్మనిర్భరం కోసం అప్పులు చేసుకోమన్నారు కానీ అప్పులు దేశానికి భవిష్యత్తులో ముప్పులే కావచ్చు.ఉపాధిని ఉత్పత్తిని పెంచే కార్యక్రమాలను ప్రకటించాలి. పేద రైతులకు అప్పులిచ్చి ఆదుకోవాలి.అన్ని నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు తగ్గించాలి. పెట్రోలు,డీజిల్ పై సర్చార్జీ పన్నులు తీసేయాలి.టెలికాం కంపెనీలకు లక్షల కోట్లు మినహాహింపులిచ్చినట్లు సెల్ ఫోను డేటా రీఛార్జీలను కూడా తగ్గించాలి. విదేశీ బ్యాంకులలోని నల్లధనం పూర్తిగా తెచ్చి రోడ్ల లేన్లు త్వరగా పూర్తి చేసి టోల్ గేట్ ఫీజులు తగ్గించాలి. --- నూర్ బాషా రహంతుల్లా ,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ 6301493266

పెళ్లి వయస్సు పెంచితే నిరుద్యోగం ఆగుతుందా ?

పెళ్లి వయస్సు పెంచితే నిరుద్యోగం ఆగుతుందా ? (గీటురాయి 11.9.2020) పేదరికాన్ని ఆకలిని యుద్ధాలను నిరుద్యోగాన్ని ఆపటానికి ప్రసూతి మరణాల రేటు తగ్గించటానికి ఆడపిల్లల పెళ్లి వయస్సు పెంచాలని సుప్రీంకోర్టు 2017లోనే సూచించింది. ప్రస్తుతం యువతుల వివాహ వయసు 18 ఏళ్లు , యువకులకు 21 ఏళ్లు. ప్రసూతి మరణాలు తగ్గాలని ఐక్యరాజ్య సమితి లక్ష్యం. ఆడపిల్లలు డిగ్రీలో చేరేనాటికి పెళ్లి చేయటంవల్ల చదువు మానేస్తున్నారు కాబట్టి వారి వివాహ వయసు పెంచాలని స్త్రీ, శిశు సంక్షేమ శాఖ కోరింది.మగపిల్లల వయసును 18 ఏళ్లకు కుదిస్తే జనాభా నియంత్రణ లోకి రాదని హెచ్చరించింది. కానీ ఆడపిల్లలు 21 ఏళ్ల వయసులోపే లైంగికంగా చురుగ్గా వుంటారని , వారి వివాహ వయసు పెంచితే బాల్య వివాహాలు పెరుగుతాయని ఆరోగ్యమంత్రిత్వ శాఖ వాదించింది. అయితే 20 ఏళ్లు దాటాకే ఆడపిల్ల శరీరం గర్భధారణకు అన్నివిధాలా అనువుగా వుంటుందని,పద్దెనిమిదేళ్లకే పెళ్లయితే ఆడపిల్ల కుటుంబ ఒత్తిళ్లను తట్టుకోలేదని . చిన్న వయస్సులో గర్భం ధరించడం వల్ల ఆమె ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుందని , ప్రసవ మరణాలకు చిన్నవయసులో గర్భాలే కారణమని . ఆడపిల్ల ఇష్టాయిష్టాలను కూడా గమనించి మంచి చదువు చదివించాలని . ఆమె విద్యాధికు రాలయ్యేలా ప్రోత్సహించాలని వైద్యులు అన్నారు. జ్యోతిరావు ఫూలే, సావిత్రీబాయ్‌ ఫూలే దంపతులు ఆడపిల్లల్ని కూడా మగపిల్లలతో సమానంగా చదివించాలని 170 ఏళ్లనాడే కోరినా ఎంతోమంది ఆడ పిల్లల్ని చదివించటంలేదు.మగపిల్లల్లో అక్షరాస్యత 75 శాతమైతే ఆడపిల్లల్లో అక్షరాస్యత 54 శాతం మాత్రమే. ఆడపిల్లల్ని చదివిస్తే జీడీపీ గణనీయంగా పెరుగుతుంది. డిగ్రీ విద్య నాలుగేళ్లకు పెంచినట్లు ఆడపిల్లల వివాహ వయసు కూడా పెంచాలి. ఆడపిల్లలకు సరైన పోషకాహారం అందాలి. వారి విద్యకు ఆర్థికంగా తోడ్పడాలి. ఆడ పిల్లలు బాగా చదువుకోవడానికి, ప్రతి విద్యాసంస్థలోనూ మంచి టాయిలెట్లు కట్టాలి. పేదరికం వల్ల రక్తహీనత పౌష్టికాహారం పొందలేని గర్భిణీల శాతమూ ఎక్కువగా ఉంది. బాల్యవివాహాల వల్ల ప్రసూతి, శిశుమరణాలు, రక్తహీనత వంటివి సంభవిస్తున్నాయి . జమ్ము, కాశ్శీర్‌, మిజోరాం, మణిపూర్‌, గోవా, కేరళ రాష్ట్రాలలో సగటు వివాహ వయస్సు మహిళలలో 25 సంవత్సరాలు. యు.పి లో 18 సంవత్సరాలు. ఫీజుల రూపంలో బోలెడు చెల్లించి కష్టపడి చదివి పట్టా తెచ్చుకున్న తరువాత నిరుద్యోగులకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు దొరకటంలేదు.కన్నవాళ్లకు భారం కాకూడదని ప్రైవేటు సంస్థల్లో చేరితే అత్తెసరు జీతం.దేశంలో 3 కోట్లమంది వరకూ నిరుద్యోగులు ఏటా పరీక్షలు రాస్తారు. వీళ్ళంతా ఎన్నో వ్యయప్రయాసలకోర్చి వేర్వేరు ఉద్యోగాలకు విడిగా దరఖాస్తు చేసుకోవడం, శిక్షణ తీసుకోవడం, దూరప్రాంతాలకు పరీక్ష రాసేందుకు పోవడం తప్పడం లేదు. ప్రతి ఉద్యోగానికీ రుసుము చెల్లించడం దరఖాస్తుల కే వందలాది రూపాయలు ఖర్చుపెట్టవలసి వస్తోంది. గజిటెడ్,స్టాఫ్‌ సెలెక్షన్‌ కమిషన్‌, రైల్వే రిక్రూట్‌మెంట్‌ బోర్డు , బ్యాంకింగ్‌ , నాన్‌–గెజిటెడ్‌ పోస్టులన్నిటికీ కలిపి ఉమ్మడి అర్హత పరీక్ష పెడితే ఖర్చు తగ్గుతుంది.ఈ పరీక్ష నిర్వహణ కోసం జాతీయ రిక్రూట్‌మెంట్‌ ఏజెన్సీ(ఎన్‌ఆర్‌ఏ) సంస్థ ఏర్పాటు కావాలి.ఇందులో వచ్చే స్కోరు మూడేళ్లపాటు చెల్లుబాటు అవుతుంది.జిల్లాకొక పరీక్షా కేంద్రం ఏర్పాటు చేస్తారు. పూర్వం పదో తరగతి పాసైన నిరుద్యోగులు ఉపాధి కల్పనా కేంద్రాలలో పేర్లు నమోదు చేయించుకునేవారు. విద్యార్హతలు పెరుగుతున్నకొద్దీ వాటిని అదనంగా చేర్పించుకునేవారు. జీవితంలో ఒక్కసారి కూడా కాల్ లెటర్ రాకపోవడం చాలామందికి అనుభవమే. ఉపాధి కల్పన శాఖ ద్వారా నోటిఫికేషన్‌ ఇచ్చాకే ప్రభుత్వోద్యో గాలను భర్తీ చేయాలన్న నిబంధనను సుప్రీంకోర్టు గతంలో కొట్టేసింది. అందువలన ఉపాధి కల్పనా కేంద్రాలపై నిరుద్యోగులు ఆశలు వాదులుకున్నారు. 1978లో నాకు ఎంప్లాయ్ మెంట్ ఎక్స్ఛేంజీ ద్వారా ఎల్.డీ.సీ.పోస్టు కోసం ఇంటర్వ్యూకార్డు వచ్చింది. అదే చివరి సంవత్సరమట.తరువాత ప్రస్థానానికి ఆ ఉద్యోగమే నాకు ఆర్ధిక ఆసరా అయ్యింది.ఉద్యోగం వచ్చింది కాబట్టి వివాహమూ అయ్యింది.ఇద్దరు పిల్లలు చదువుకున్నారు.అందువలన ఉపాధి కల్పనా కేంద్రాలద్వారా చిన్న చిన్న ఉద్యోగాలు రావాలి.ఉద్యోగాలు రాకపోతే ఎక్స్ఛేంజీలలో నమోదవుతున్న నిరుద్యోగుల సంఖ్య వెక్కిరిస్తూఉంటుంది.చదువుకున్నవారిలో నిరుద్యోగం 18 శాతానికి చేరుకుంది.చదువు పెరిగేకొద్దీ నిరుద్యోగం ఎక్కువవుటోంది.ప్రభుత్వ విభాగాల్లో నియామకాలు నానాటికీ తగ్గిపోతున్నాయి . రిటైరవుతున్నవారి ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల స్థానాలను ఎప్పటికప్పుడు భర్తీ చేయడంలేదు.కాంట్రాక్టు, ఔట్‌సోర్సింగ్‌ నియామకాలు మాత్రమే చేస్తున్నారు. ఉద్యోగం ఉన్నా జీవితంలో ఎప్పుడు స్థిరపడతారో తెలియదు. ప్రభుత్వోద్యోగులకు వేతన సవరణలు , జీతాల పెంపు వుంటుంది. రిటైరయ్యాక పెన్షన్‌ వుంటుంది.కంట్రిబ్యూటరీ పెన్షన్ వద్దు పాత పద్ధతిలో రెగ్యులర్ పెన్షన్ ఇవ్వండి అని కోరుతున్న వారికి ఉద్యోగ సంఘాలు మద్దతిస్తున్నాయి. ప్రైవేటు ఉద్యో గాల్లో ఇవన్నీ లేవు.చాలా తేడా.దేశ జనాభాలో 35 శాతం యువకులే ఉన్నారు. రాష్ట్రంలో కరోనా మరణాలు నాలుగు వేలు దాటాయి. దేశంలో 66 వేలు దాటాయి.రైతులు ఎంతోమంది ప్రాణాలు తీసుకున్నారు. కష్టజీవుల ఆత్మహత్యలు ఏటికేడు పెరిగిపోతున్నాయి. జీవించే హక్కు మానవ హక్కు అని సుప్రీంకోర్టు తేల్చింది. సంపదను సృష్టించేది శ్రమజీవులే . నవ రత్నాలు ఉచిత విద్యుత్‌ లాంటి సంక్షేమ పథకాల గురించి పేదలు ఆశిస్తున్నారు. కార్పొరేట్లకు సంపద బదిలీ సాగుతోంది . పేదరికం మాత్రం తగ్గడంలేదు.1957 లోనే శ్రామికునికి కనీసవేతనం ఎంత ఇవ్వాలో సుప్రీం కోర్టు తీర్పుల్లో తెలియజేసింది. కనీసవేతనాల చట్టాల ప్రకారం కార్మికులకు యజమాని చెల్లించవలసిన వేతనాన్ని చెల్లించేలా చట్టాలు కూడా చేశారు. ప్రపంచ దేశాల్లో సంభవిస్తున్న మరణాల్లో దాదాపు సగం ఈ దేశాల్లోనే జరుగుతున్నాయి.గర్భధారణ సమయంలో మహిళలకు అవసరమైన పోషకాలు దొరకాలంటే ఉపాధి ఉండాలి. ఆరోగ్య ఉప కేంద్రాలకు సొంత భవనాలు నిర్మించాలి.ప్రసవాల కోసం నేటికీ మంత్ర సానులను ఆశ్రయిస్తున్నారు. ప్రజాసంక్షేమము,కార్పొరేట్ల సంక్షేమము, ప్రభుత్వానికి ఎదురౌతున్న రెండు పరస్పర విరుద్ధ అంశాలు. మంచుపొగలు ముసిరితే సూర్యోదయమాగునా? మనసుపొరలు కమ్మితే అసలు నిజం దాగునా? ఆ కిరణాలుదయిస్తే , ఆ నిజమే ఋజువైతే కమ్ముకున్న తెరలన్నీ కరిగిపోక ఆగునా ? అని 1973 లో డబ్బుకులోకం దాసోహం లో సినారె గారు అన్నట్లు పెళ్లి వయస్సు పెంచితే నిరుద్యోగం తగ్గుతుందా ? --- నూర్ బాషా రహంతుల్లా,రిటైర్డ్ స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ ,6301493266

కొన్నాళ్లు స్కూళ్ళు తెరవద్దు

 

కొన్నాళ్లు స్కూళ్ళు తెరవద్దు (సూర్య 30.8.2020)

మతములన్నియు మాసిపోవును, జ్ఞానమొక్కటే నిలిచి వెలుగును అన్నాడు గురజాడ. పాఠశాల విద్య రాజ్యాంగ హక్కు. విద్య శాస్త్రీయతను ,ఆలోచనా శక్తిని వికసింపజేస్తుంది.పిల్లల మేధో వికాసానికి స్కూళ్ళు తప్పనిసరిగా కావాలి. కానీ జ్నానబోధ చేసే పాఠశాలలన్నీ కరోనా కాలంలో మూతబడినందువల్ల దేశవ్యాప్తంగా 25 కోట్లమంది పిల్లలు చదువులకు దూరమయ్యారు.పిల్లలు బడిలో గుంపుగా కూర్చోనే పద్ధతి ఇప్పుడు భయంకరంగా మారింది.మాతృభాషలలో ప్రాధమిక విద్య బోధించాలన్న కేంద్ర నిర్ణయం మంచిదే.అంగన్ వాడీలను ప్రీ ప్రైమరీ స్కూళ్లుగా మార్చటమూ,పిల్లల పూర్తి ఫీజు రీ ఇంబర్స్ చేయటము మంచి పనులే.5 ఏళ్ళ లోపు పిల్లలను బరువు ఎత్తు చూడటానికి కూడా తల్లిదండ్రులు అంగనవాడీలకు పంపటంలేదట.అందువలన పిల్లలకు బాలామృతం చిక్కీలు పాలు లాంటిపోషకాహారాలు ఇళ్లకే సరఫరా చేశారు.ఇప్పుడు చిన్నపిల్లలకు బడి ఎలా?

కరోనాకు వాక్సిన్‌ వచ్చేదాకా ప్లాస్మానే మందు.భక్తులు గుమిగూడకుండా గుడులు కూడా మోసేశారు.పండుగల ఉత్సవాలు లేవు.కళ్యాణ మండపాలు బంద్ అయ్యాయి.సమస్యలెన్నివున్నా జీవనం సాగుతూ వుండాల్సిందేనని ప్రవేశ పరీక్షలు నిర్వహిం చాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.విద్యార్థుల కెరీర్‌ అయోమయంలో పడుతుందన్న కారణంతో ప్రవేశ పరీక్షలు యధావిధిగా జరపాలంటున్నారు. పరీక్షా కేంద్రాల అధికారులు ఈ పరీక్షల్ని పకడ్బందీ జాగ్రత్తలు తీసుకుని జరుపుతామంటున్నారు.కరోనా లక్షణాలున్న అభ్యర్థుల్ని అనుమతించరు. లక్షణాలు కనబడనివారి సంగతేమిటి ?ఇలాంటివారివల్ల వ్యాధి వ్యాపించదా? లాక్‌డౌన్‌ వల్ల అనేకచోట్ల సరైన రవాణా సదుపాయాలు లేవు. హోటళ్లు ఇంకా తెరుచుకోలేదు. కరోనాకు చిక్కకుండా అందరూ సురక్షితంగా ఇళ్లకు స్వస్థలాలకు చేరతారన్న గ్యారెంటీ లేదు. ఈ పరి స్థితుల్లో విలువైన విద్యా సంవత్సరం వృథాగా పోతుందన్న ఆత్రుతలో పిల్లల ఆరోగ్యాన్ని విస్మ రించడం మంచిదికాదు. తల్లిదండ్రులకు పిల్లలకు మధ్య ఉన్న బంధం అలాంటిది.కరోనా దెబ్బకు మనిషికీ మనిషికీ మధ్య భౌతికదూరం తప్పనిసరయింది.ఇంటివాళ్లే దూరం జరిగే పరిస్థితి. కరోనా ప్రాణాలతో పాటు కుటుంబంలోని అనుబంధాలను, రక్తపాశాలను కూడా మింగేస్తోంది.తల్లి తండ్రి తాత చనిపోయినా అయినవారే దగ్గరకు వెళ్లడానికి కూడా భయపడే పరిస్థితి వచ్చింది. చనిపోయినవారిని జెసిబిలతో ఎత్తిపడేస్తున్నారు.కరోనా కఠోరమైనదైనా బంధాలు అంతకంటే దృఢమైనవి.

పేదరిక నిర్మూలన పధకాలు ఎన్నో సాగాయి కానీ పేదలు ఇంకా తగ్గలేదు.పేదలు అతి కష్టంపై జీవనం సాగిస్తున్నారు. ఎక్కడా పని దొరకని పరిస్థితి నెలకొంది. పేదల బతుకులు చిధ్రమైపోయాయి.ప్రభుత్వం ప్రజల సంక్షేమం కోసమేఉంది.కరోనా కష్టకాలంలో ఆదాయాలు తగ్గిపోయి 55 శాతం మంది ప్రజలు ముప్పూటలా తిండికి నోచుకోక అరకొర భోజనం తోనే సరిపుచ్చుకుంటూ పౌష్టికాహారానికి దూరమయ్యారు. జాతీయ ఆహార భద్రత చట్ట ప్రకారం మధ్యాహ్న భోజన పథకం, అంగన్‌వాడీ, పౌర పంపిణీ పథకాలకు ఆహారధాన్యాలు అందాలి.గర్భిణీ స్త్రీలకు, పాలిచ్చే తల్లులకు, బియ్యము,గోధుమలు తృణ ధాన్యాలు ఉచితంగా ఇచ్చి వారి పిల్లల ఆకలి తీర్చాలి. కరోనా కాలంలో పేదరికం బాగా పెరిగిపోయింది.2 అమెరికన్‌ డాలర్లతో అమెరికాలో వచ్చేన్ని సరుకులు కొనగల వాళ్ళు పేదరికంలో లేనట్టేనని ప్రపంచ బ్యాంకు నిర్ధారించింది .2 డాలర్ల తక్కువ ఆదాయంతో అమెరికాలో మనుషులు బ్రతకగలరని ప్రపంచ బ్యాంకు లెక్క. రోజుకు 2700 క్యాలరీల శక్తినిచ్చే ఆహారాన్ని పొందగలిగితే ఒక వ్యక్తి పేదరిక స్థాయికంటే ఎగువన ఉన్నట్టు లెక్క. కనీస పోషక విలువలున్న ఆహారం ఖరీదు రోజుకు కనీసం 5 డాలర్లు ఉంటుంది. ప్రైవేటు ఆస్పత్రుల్లో ఫీజులు కట్టలేక అంత ఖరీదైన వైద్యం చేయించలేక వేలమంది రోగులు ఆగిపోతున్నారు. పేదలకు ప్రభుత్వ వైద్య శాలలే దిక్కు.

కేసీఆర్ చెప్పినట్లు బలుసాకు తినైనా బ్రతకాలనే ప్రజలు అనుకుంటున్నారు.సినిమాహాళ్ళు తెరిచినా ఇకమీదట జనం గుంపులుగా వెళ్లకపోవచ్చు అని సామాజిక కార్యకర్తలు భావించారు.కానీ క్యూలలో నిలబడి గొడుగులు వేసుకొని మరీ కరోనాలో మద్యం కొనుగోలు దిగ్విజయం చేసిన తాగుబోతులను చూశాక దేని జనం దానికి ఉంటారని తీర్మానించుకొన్నారు.చికెను,చేపలు,మాంసము కోట్ల దగ్గర గుమిగూడిన జనాన్ని విలేఖరులు కారణం అడిగితే కరోనా ను గెలవాలంటే రోగనిరోధక శక్తి బాగా పెరగాలనే ఇలాఎగబడుతున్నాము అన్నారట.మరోపక్క కొందరు ప్రైవేటు పాఠశాలల టీచర్లు ఉపాధికోల్పోయి ఏదో ఒక దుకాణం పెట్టుకొని జీవనం నెట్టుకొస్తున్నారు.కరోనా బారినపడి ప్రముఖులు చాలామంది చనిపోయారు.కొంతమంది ఇళ్లలోనే ఏకాంతవాసంచేసి బయటపడ్డారు.పరిస్తితి అందరికీ ఆందోళనకరంగానే ఉంది.

కొందరు ప్రైవేటు విద్యాసంస్థల వాళ్ళు మాత్రం ఆన్‌లైన్‌ విద్యా బోధన, పరీక్షలు మొదలుపెట్టారు. ఢిల్లీ యూనివర్సిటీ కూడా ఓపెన్‌ బుక్‌ పరీక్షా విధానాన్ని ప్రకటించింది.కేరళ ప్రభుత్వం విద్యార్థులకు స్మార్ట్‌ ఫోన్‌/ ల్యాప్‌టాప్‌/ ట్యాబ్‌ సమకూర్చి దూర విద్య ద్వారా పదో తరగతి పరీక్షలు నిర్వహించింది. కానీ దేశంలో 36 శాతం మందికి మాత్రమే ఇంటర్నెట్‌ కనెక్టివిటీ ఉంది కాబట్టి ఖరీదైన ఫీజులతో పిల్లలందరికీ ఆన్ లైన్ విద్య కష్టమే. మెజార్టీ విద్యార్థులు ఆన్‌లైన్‌ క్లాసులకు హాజరు కాలేరు.పరీక్షలు రాయలేరు.విద్యా సంస్థల ఫీజులపై నియంత్రణలు ఉండాలి. విద్యను వ్యాపారం కానీయకూడదు.5వ తరగతి వరకు తేలికైన పిల్లల అమ్మ భాష లో పాఠ్యపుస్తకాలు తయారు చేసి పిల్లలకు పాఠాలు చెప్పాలి. ఏమి చేసినా కరోనా వాతావరణంలో పిల్లల్ని బడికి పంపాలంటే తల్లిదండ్రులు భయపడుతున్నారు.ప్రభుత్వాలకు ఏమిచెయ్యాలో ఎలా చెయ్యాలో పాలుపోవటంలేదు.నిపుణులుకూడా మార్గాలు చెప్పలేకపోతున్నారు. ఎందుకంటే చిన్నపిల్లల్లో కరోనా ఇన్ ఫెక్షన్ లక్షణాలు కనపడకపోయినా రోగుల్లో కంటే వైరస్ ఎక్కువగా ఉంటున్నదట .కాబట్టి టీకా వచ్చి కరోనా అదుపులోకి వచ్చేదాకా పిల్లలైనా పెద్దలైనా గుంపులు కూడటంతగదు.ప్రస్తుతానికి పిల్లల క్షేమంకోసం స్కూళ్ళు తెరవటం మంచిది కాదు.

--నూర్ బాషా రహంతుల్లా ,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ ,6301493266

 

తీరప్రాంత కష్టాలు తీరాలంటే ?

 

తీరప్రాంత కష్టాలు తీరాలంటే ? (గీటురాయి 4.9.2020) (సూర్య 6.9.2020)

వర్షాలు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలను అతలాకుతలం చేశాయి.కాళేశ్వరం దగ్గర నుంచి ధవళేశ్వరం దాకా వరదలే. వరంగల్ నగరం తోసహా గోదావరీతీర ప్రాంత గ్రామాలన్నీ ముంపు బారిన పడ్డాయి. మన దేశంలో కూడా విపత్తుల చట్టాన్ని విపత్తుల నిర్వహణా వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేశారు కానీ, ఇప్పటికీ పూర్తిస్థాయి యంత్రాంగం ఏర్పడలేదు.1977 దివిసీమ ఉప్పెన తరువాత, కోస్తా ప్రాంతంలో తుఫానుల నుంచి రక్షణకు ఏమిచేయాలన్న ఆలోచన జరిగాయి.ప్రకాశం బ్యారేజికి దిగువన చోడవరం,తూర్పుపాలెం దగ్గర ఇంకోరెండు బ్యారేజీలు కట్టాలని తలపెడుతున్నారు.ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట కట్టడానికి ముందు ఆ ప్రాంతంలో తరచు గోదావరి నదికి వరదలు వచ్చేవి. కోరంగి రేవు వరదల్లోనే ధ్వంసమయింది.సర్ఆర్ధర్ కాటన్ ధవళేశ్వరం బ్యారేజి నిర్మించడం తో వరదలు తగ్గాయి. హైదరాబాద్ నగరంలో 1908లో వచ్చిన మూసీ వరదల తరువాత, అప్పటి నిజాం పాలకుడు, హైదరాబాద్ లో శాశ్వత వరద నివారణ వ్యవస్థను, మంచినీటి పారుదల వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. పాలకులలో ఉండే దూరదృష్టికి అవి ఉదాహరణలు. పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ- ఒకనాటి చెరువులను, నీటి వ్యవస్థలను తుడిచిపెట్టి కాంక్రీట్ మయంగా మారుస్తున్నది. హైదరాబాద్‌ వరంగల్ ముంబై , చెన్నై, బెంగుళూరులో వికృతపట్టణీకరణ ఫలితాలను చూస్తున్నాము. నీటిదారులకు అడ్డుకట్టలు వేసి, భూములు ఆక్రమించి, భవనాలు నిర్మిస్తే ఏమవుతుంది, ఇళ్లలోకి నీళ్లు వస్తాయి, రోడ్లు కాలువలవుతాయి.

కోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతంలో తరచుగా వచ్చే వరదలు హైదరాబాద్లో, వరంగల్లో తెలంగాణలో రావు. అటు కృష్ణ, ఇటు గోదావరి రెండూ కూడా పీఠభూమికి లోతట్టునే ప్రవహిస్తున్నాయి. ఎగువున ఉండే నివాసప్రాంతాలలో చెరువులే జలవ్యవస్థలు. విపత్తు అంటే, వరదలు, తుఫానులు , కరువులు, వర్షాభావ పరిస్థితులు.వానలు, వరదలు ముంచెత్తిన ప్రతిసారీ ముంపు ప్రాంతాల్లో వేలు లక్షల్లో ప్రజలు సర్వం కోల్పోయి నిర్వాసితులవుతున్నారు. ఇళ్లూ వాకిళ్లు వదిలేసి ఉన్న ఊళ్ల నుంచి కట్టుబట్టలతో తాత్కాలిక పునరావాస కేంద్రాల్లో వరద తీసే వరకు తలదాచుకోవడం, మరలా సొంత గూటి బాట పట్టడం ముంపు బాధితులకు పరిపాటైంది. అత్యవసర సాయం కింద నిర్వాసితులకు , ముంపు బాధితులకు రూ.2 వేలు 5 కిలోల బియ్యం ఇస్తున్నారు. పునరావాస కేంద్రాలలో తలదాచుకున్న ఒక గర్భిణి సహా ముగ్గురు దుర్మరణం పాలయ్యారు. కృష్ణ గోదావరి నదులకు వరదలొచ్చినప్పుడు పంటలు, తోటలు దెబ్బతింటున్నాయి. గొడ్డు గోదా, ఇళ్లూ, పశువుల కొట్టాలు, పడవలు, వలలు, మరమగ్గాలు నష్టపోతున్నారు. పరిహారాల చెల్లింపులకు ఏళ్లూ పూళ్లు పడుతున్నాయి. ప్రాజెక్టులకు భూములిచ్చిన వారే మొదటి బాధితులు.జాతీయ ప్రాజెక్టు పోలవరం లో 300 గ్రామాల ప్రజలు ఆదివాసీలున్నారు. కాంటూరు పరిధి దాటి గ్రామాలు మునిగిపోయాయి.నేటికీ నిర్వాసితులకు ఆర్‌ఆర్‌ ప్యాకేజీ పూర్తిగా అందలేదు. పునరావాసం బాధ్యత తనకు లేదని కేంద్ర బిజెపి ప్రభుత్వం అంటోంది. గోదావరి పోటెత్తితే కాఫర్‌డ్యామ్‌ వలన గ్రామాలు మునుగుతున్నాయి. కృష్ణా వరదలతో 'పులిచింతల' గ్రామాలు మునుగుతున్నాయి. వంశధారకు వరదలొచ్చినా అంతే. శ్రీశైలం నిర్వాసితుల సమస్య నేటికీ తేల్లేదు. గోదావరి, కృష్ణా నదుల కరకట్టలను ఇంకా పటిష్టం చేయలేదు. కేంద్రం నుంచి సాయం రాలేదు. వరదలొచ్చినప్పుడు లీకేజీల దగ్గర సిమెంట్‌, ఇసుక బస్తాలు అడ్డం వేసి సరిపెడుతున్నారు. కృష్ణకు, బుడమేరుకు వరదలొచ్చినా బెజవాడ లోతట్టు ప్రాంతాలు మునిగిపోతున్నాయి. శ్రీశైలం బ్యాక్‌ వాటర్‌ కర్నూలును ఏ విధంగా బురదమయం చేసిందో మనకు తెలుసు. 20 లక్షల కోట్ల రూపాయల 'ఆత్మ నిర్భర భారత్‌' ప్యాకేజీ మొత్తం అంబానీ, అదానీలకు, పోగా నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులకు ఏమీ మిగలలేదు. ప్రభుత్వరంగ సంస్థలను కూడా తెగనమ్ముతున్నారు. కోవిడ్‌ సమయంలో పనుల్లేక పూట గడవని కోట్లాది కుటుంబాలకు నెలకు పది కిలోల ఉచిత బియ్యం ఇవ్వాలని కోరుతున్నారు. పైగా గ్రామ సచివాలయాల ద్వారా చెత్త సేకరణ పన్ను కూడా వసూలు చేస్తారట. 972 కిలోమీటర్ల పొడవైన తీరప్రాంతమున్న రాష్ట్రం మనది.రోడ్లు వేసి అభివృద్ధి చేస్తే ఎన్నో రుషి కొండలు,మరెన్నో రామకృష్ణాబీచ్ లు తయారౌతాయి.అభివృద్ధి ఖర్చంతా హైదరాబాదు,విశాఖపట్టణం లోనే పెట్టారు.ఇంకా పెడుతున్నారు. మిగతా కోస్తా బారుకీ పేద మురికి సముద్రముంది గానీ అందాలకు నోచుకోలేదు. 1946 లో పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య గారు వరదలు తుఫానులనుండి తీరప్రాంత ప్రజలను కాపాడటానికి కోరిన కోస్తా రైలుమార్గం కోస్తా రహదారి నేటికీ పూర్తిగా ఏర్పడలేదు. కటిక పేదరికం తాండవిస్తోంది.సెజ్ లు వచ్చాక తీరంలోని ఇసుక దిబ్బలు,సరివి తోటలు గ్రామాలకు గ్రామాలే క్రమంగా మాయమైపోయాయి,పోతున్నాయి.తీరప్రాంత ప్రజలే వరదలు మొయ్యాలి. తుఫానులు కాయాలి . వాగులపై వంతెనలుండవు.కోస్తావాసుల కష్టాలు అన్నీ ఇన్నీ కావు.తుఫానులు వరదలు వచ్చినప్పుడు ఉన్నతాధికారులు కోస్తాను దర్శించిపోవటం కాకుండా కోస్తా ప్రాంతాభివృద్ధికోసం కనీసం రెవిన్యూ జోనల్ కార్యాలయాలన్నా ఏర్పాటుచెయ్యాలి.ప్రయాణం అనుత్పాదక వ్యయం.రాజధాని రాష్ట్రానికి మధ్యలో ఉండాలి.జిల్లాల నుండి రాజధానికి ప్రయాణించే అవసరం దూరం కోస్తా ప్రజలకు తగ్గించాలి. సముద్ర తీర ప్రాంతానికి మేలు చేయాలి.ఒక్కచోటే పేరుకుపోయిన పరిశ్రమలను మిగతా ప్రాంతాలకు తరలించకపోతే కోస్తా ఎడారికాక ఏమౌతుంది? ఎన్టీ రామారావు గారు మండలాలు పెట్టి ప్రజలకు మహోపకారం చేశారు.అలాగే ఇప్పుడు కొత్తజిల్లాల ఏర్పాటుపై దృష్టి సారించారు.పార్లమెంటు స్థానాలన్నీ జిల్లాలుగా మారుతాయి.తుఫానులు వరదల సమయంలో అలవిమాలిన పెద్దజిల్లాల అవస్థ తీరుతుంది.తీరప్రాంతాలలో కోట్ల మంది ప్రజలు సరైన రవాణా వ్యవస్థ లేక నదులు,వాగులు,మురుగుకాలవలు దాటలేక అవస్థలు పడుతున్నారు.తలదాచుకోటానికి పాత కాలం నాటి చర్చీలు,గుడులు,తుప్పుఊచలు బయటపడిన తుఫాను షెల్టర్లు మరింత భయపెడుతున్నాయి.ఎవరి పక్కా బిల్డింగ్ వారికి రావాలి.జిల్లాలలోని మన యువకులంతా ఉపాధికోసం మరో దిక్కు లేక రాజధానికి వెళ్ళిపోతున్నారు.జిల్లాలు వృద్ధాశ్రమాలలాగా తయారయ్యాయి.ముసలోళ్ళకు మందుబిళ్ళ తెచ్చిచ్చేవాళ్ళుకూడా లేరు.భారీ వర్షాలు,తుఫానుల సమయంలో వాళ్ళు అనాధల్లా విలవిలలాడుతున్నారు.మన పిల్లలకు మన ఊళ్ళలోనే ఎక్కడికక్కడ దగ్గరలో ఉద్యోగాలు దొరకాలంటే పరిశ్రమల వికేంద్రీకరణ తప్పదు.వికేంద్రీకరణలో దూరం భారం తగ్గించే మానవత్వం ఉంది.మిగతావారికీ ఫలాలు సమానంగా దక్కాలని చేసే త్యాగం ఉంది.కేంద్రీకరణలో అంతా నాకే కావాలి అనే స్వార్దం,అంతా నాదే అనే నిరంకుశత్వం ఉంది.అవినీతి ఉంది.విభజనవాదానికి విరుగుడు,సమైక్యత సాధించే సాధనం అభివృద్ధి కేంద్రాల వికేంద్రీకరణ.972 కి.మీ.పొడవైన సముద్ర తీరం వెంబడి మడ అడవులను పెంచాలి. తీరం పొడవునా 6 లైన్ల కోస్తా జాతీయ రోడ్డు , రెండు లైన్లతో కోస్తా రైల్వే మార్గాన్ని వేయాలి. తీర ప్రాంతాన్ని అభివృద్ధి చేస్తే దేశానికి మేలు.ఎక్కడికో వలసపోవటంకంటే కళింగపట్నం,భీమునిపట్నం,విశాఖపట్నం,కాకినాడ, మచిలీపట్నం,నిజాంపట్నం.చీరాల,బాపట్ల,రామాయపట్నం,మైపాడు లాంటి ఎన్నో ఓడ రేవులను బాగు చేసుకోవటం నయం కదా?ప్రజా సమస్యలు పట్టించుకోకుండా కాలం గడిపే ప్రజల దుస్థితి ఎప్పటికీ ఇంతే.కీర్తి తమకు మాత్రమే దక్కాలని ఒకరు తెచ్చిన పనికి మరొకరు అడ్డంపడటం,ఇలా ఎన్నో కారణాలతో కోస్తా వాసులు బాధలు పడుతున్నారు.విమానం ఎక్కగలిగేవాళ్ళకు ఈ కష్టం తెలియకపోవచ్చుగానీ ఆర్టీసీ బస్సులతో అవస్థలుపడేవాళ్ళకు బాగా తెలుసు.సముద్ర తీరప్రాంత వాసుల సమస్యలు ప్రత్యేకమైనవి.

--- నూర్ బాషా రహంతుల్లా విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ 6301493266

 

కూతుళ్లకూ సమాన ఆస్తిహక్కు

కూతుళ్లకూ సమాన ఆస్తిహక్కు (సూర్య 16.8.2020)

సృష్టిలో సగభాగం స్త్రీ అంటారు.నరుని పక్కటెముకలోనుంచి తీసినది కాబట్టి నారి అన్నారు. కులుకు మిటారి, బంగరు బొమ్మ, కప్రంపుదిమ్మ, అన్నులమిన్న,సంపెంగగున్న, వన్నెల దొంతి, మువ్వల బంతి, రతనాల తేట, వరాల మూట, పండు వెన్నెల సౌరు, వలపుల మొక్క, మేలు తలపుల చుక్క అని అతివ ను అందమైన పేర్లతో పొగిడారు. కానీ వేల ఏళ్లపాటు ఆమెకు పురుషునితోపాటు సమాన ఆస్తి హక్కు ఇవ్వలేదు. కట్నాలు ఎన్ని ఇచ్చినా ఆడవాళ్ళకు సరైన రక్షణలేదు. స్త్రీ, పురుష సమానత్వం కోసం ఎన్ని చట్టాలు వచ్చాయో? గృహహింస,దిశ ,నిర్భయ లాంటి చట్టాలు అనేకం వచ్చాయి. తండ్రి ఆస్తిలో మగ పిల్లలతోపాటు ఆడపిల్లలకు కూడా సమాన వాటా రావాల్సిందేనని మహిళలకు ఆస్తి హక్కు కల్పిస్తూ సుప్రీం కోర్టు తీర్పు వచ్చింది. ఎటువంటి ఆస్తీ లేక జీవితం దుర్భరంగా తయారయిన విధవరాళ్ళకు కూడా ఇది ఎంతో మేలు చేసే తీర్పు.ఇన్నాళ్లూ భారతీయ స్త్రీలు“పతి పద సేవయే యోగముగా నాతికి పతియే దైవముగా “ అన్నారు. ఆలయమేలా ? అర్చన లేలా ?ఆరాధన లేల ?పతి దేవుని పద సన్నిధి మించినది వేరే కలదా ?అదే పరమార్ధము కాదా ?అని పాడారు. అసలు నిజం తెలుసుకున్న కొందరు పురుషులు మాత్రం “ఆలయన వెలసిన ఆ దేవుని రీతి ఇల్లాలే ఈ జగతికి జీవనజ్యోతి”అని భార్యలను దేవతల్లాగా చూసుకొంటున్నారు. స్త్రీలను పూజించే చోట దేవతలు నడయాడతారనే సూక్తిని పాటిస్తూ ఇంటికి దీపం ఇల్లాలే అంటున్నారు.బెంటింగ్ లాంటి మహనీయులు సతీ సహగమనాన్ని రూపుమాపారు. గురజాడ , కందుకూరి వీరేశలింగం లాంటి మహనీయుల తీవ్రకృషి వల్ల మన రాష్ట్రంలో బాల్యవివాహాల పీడ విరగడయ్యింది. మానవ సంబంధాలన్నీ ఆర్థిక సంబంధాలే అన్నాడు కారల్‌ మార్క్స్‌. ఆడపిల్లలకు ఆస్తులు పంచాల్సి వచ్చినప్పుడు ,వారసుల మధ్య ఆస్తి తగాదాలు వచ్చినప్పుడు మనుషుల అసలు రంగు బయటపడుతుంది. 1937 వరకూ పెళ్లి కానుకలు మాత్రమే స్త్రీ ధనంగా ఆమెకు దక్కేవి.వితంతువుకు భర్త ఆస్తిని అనుభవించే హక్కు మాత్రమే ఉండేది. కానీ దాన్ని అమ్ముకునే హక్కు లేదు. మహిళ లను పూజించనక్కరలేదు ,తోటి మనిషిగా గుర్తించి, వారికి పురుషులతోపాటు సమాన హక్కులు ఇస్తే చాలని అంబేద్కర్ అన్నారు. అబ్బాయిలతోపాటు అమ్మాయిలకు ఆస్తి దక్కాలని కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రిగా హిందూ కోడ్‌ బిల్లును తయారుచేశారు.ఆ బిల్లు ఆమోదం కోసం ఆనాడే ఆయన మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. 1986లో ఎన్‌టీ రామారావు ఆడపిల్లలకు కూడా సమాన ఆస్తి హక్కు కల్పించారు.ఉద్యోగాల్లో ఆడవాళ్ళకు 30 శాతం, రాజకీయాల్లో 9 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించారు.తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ రాష్ట్రాలు కూడా ఈ చట్టాలు తీసుకొచ్చాయి. స్త్రీలకు భూమిపై యాజమాన్య హక్కు రావటం గొప్పమార్పు.ఆమెకు చాలా కాలానికి ఓటు హక్కు ఇచ్చారు.ఆమెకు నేటికీ భూమిపై సరైన హక్కులు లేవు.85 శాతం వ్యవసాయ భూమి పురుషుల పేరుతో ఉంటే 15 శాతం భూమి మాత్రమే స్త్రీల పేరుతో ఉందట.సగం జనాభా స్త్రీలే ఉన్నప్పటికీ స్త్రీలకు భూమి పై హక్కులు వారి జనాభాకు తగ్గట్లు రాలేదు.మిగతా స్త్రీలకు భూమిపై హక్కులు ఎప్పటికీ వస్తాయో ?ఆమె సంపాదనంతా కుటుంబ పోషణ ,పిల్లల చదువుల కోసమే సరిపోతోంది.ఇండియాలో 43 శాతం మంది వ్యవసాయ కూలీలు మహిళలే ఉన్నారు. వారికున్నది 2 శాతం భూమి మాత్రమే.వారిది తీవ్రమైన పేదరికం,చాలీ చాలని కూలి. ఇటీవల ఒంటరి మహిళలకు పెన్షన్,అమ్మఒడి,చేయూత కార్యక్రమాలతో స్త్రీలకు ఆర్ధిక సాయం చేస్తున్నారు.రేషను కార్డు,భూమి ఇల్లు పట్టాలు మహిళ పేరుతో ఇస్తున్నారు.భూమిపై స్త్రీల యాజమాన్య హక్కులు పెరిగేకొద్దీ కుటుంబాల ఆర్ధికాభివృద్ధి జరుగుతుంది.భర్త భూమిలోనే ఎన్నేళ్లు పనిచేసినా భార్యపేరిట భూమిని మార్చరు.ఆడదాని పేరుతో ఆస్తి తరిగిపోతుందని,ఆమెకు అక్కరలేదనే భావన తరతరాలనుండీ పేరుకుపోయింది

మానవ జాతి మనుగడకే ప్రాణం పోసింది మగువ ,

కలకంఠి కంట కన్నీరొలికిన తొలగిపోవురా సిరులు,

కన్నకడుపున చిచ్చురగిలెనా కరువులపాలౌను దేశం అన్నారు సినారె.

దేశంలోని మహిళలందరికీ మేలు చేస్తూ సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన ఈ దివ్యమైన తీర్పు పట్ల హర్షిద్దాం !

--నూర్ బాషా రహంతుల్లా,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్ 6301493266

 

జిల్లాలతోపాటు జోనులూ కావాలి

జిల్లాలతోపాటు జోనులూ కావాలి (సూర్య 13.8.2020)

జోన్లు ఏర్పడ్డాకే రాజధానుల తరలింపు జరుగుతుందని జగన్మోహనరెడ్డి చెప్పారు.జోనులు ఏర్పాటు చేస్తామనటం మంచి ఆలోచనే.మూడు రాజధానులు,సీఆర్ డీఏ రద్దు బిల్లులపై హైకోర్టు యధాతదస్థితి ని విధించింది.ఒక్క రాజధానినే కట్టలేనప్పుడు మూడు రాజధానులు ఎందుకు? అమరావతిలోనే రాజధానిని కొనసాగించాలని భూములిచ్చిన రైతులు వేడుకొంటున్నారు.కేంద్రాన్ని జోక్యం చేసుకోమంటున్నారు.అమరావతి కోసం పూజలు హోమాలు చేశారు.ప్రజలు మూడు ప్రాంతాలలో కూడా మాకేంటి అని అడుగుతున్నారు.జోనులుపెట్టి అమరావతితోపాటు మిగతా ప్రాంతాలనూ సమానంగా అభివృద్ధి చేయాలని ఎమ్మేల్యేలు కోరుతున్నారు. జిల్లాలంటే అందరికీ తెలుస్తోందికానీ ఈ జోనులంటే ఏమిటో ప్రజలకు పూర్తిగా తెలియలేదు. 1972 జైఆంధ్ర ఉద్యమానికి విరుగుడుగా ఏర్పాటు చేసినవే ఈ జోనులు. విశాఖపట్నం రైల్వే జోను లాంటివే ఈ జోన్లు. ఏ జోనులోని ఉద్యోగాలు ఆ జోను వారికే ఇచ్చి స్థానికుల్ని సంతృప్తి పరచడమే జిల్లాలు,జోనుల ఏర్పాటు లక్ష్యం. 33 జిల్లాలు 9 జోన్లు తెలంగాణా లో ఏర్పాటు చేశారు కానీ ఆంధ్రలో ఆలశ్యమయ్యింది. జోనల్ ఆఫీసులంటే సచివాలయానికి జిల్లాలకు మధ్య బ్రాంచీల వంటివి,హైకోర్టుకు బెంచీలలాంటివి.జోనల్ అధికారికి సచివాలయ స్థాయి అధికారాలు ఉంటాయి. జోనల్ కార్యాలయాలతో సచివాలయ స్థాయి సేవలు కూడా అన్ని ప్రాంతాలకూ విస్తరిస్తాయి.పరిపాలనా వికేంద్రీకరణ కోసం తలపెట్టిన కొత్తజిల్లాల ఏర్పాటూ జోనుల ఏర్పాటు నేటికీ పెండింగ్ లోనే ఉన్నాయి.హైకోర్టు,రాజధానుల తరలింపుకు సుప్రీంకోర్టు పార్లమెంటు ఒప్పుకోవాలి.కొత్తగా ఏర్పడే అరకు బాపట్ల అనకాపల్లి అమలాపురం హిందూపురం నంద్యాల నరసాపురం నరసరావుపేట రాజమండ్రి రాజంపేట తిరుపతి విజయవాడ జిల్లాలను కూడా ఈ నాలుగు జోనుల్లో సర్దాలి. జోనుల వల్ల ప్రజలకు ఒరిగేది ఏమిటంటే అందరూ విశాఖకో కర్నూలుకో అమరావతికో ప్రయాణం కట్టనక్కరలేదు.ఎవరి జోన్ పరిధిలో వారికి పనులు జరుగుతాయి. నాలుగు జోనుల్లో కలక్టర్ల కంటే పైహోదా కలిగిన నలుగురు కమీషనర్లు రాజధానికి కలక్టర్లకు మధ్య వారధుల్లాగా పనిచేస్తారు.ప్రతిపనికి ప్రజలు రాజధానికి రాకుండా ఈ కలక్టర్లు,కమీషనర్లు జిల్లాలు,జోనులు వారీగా స్థానిక ప్రాంతాలలోనే ఉండి పనిచేస్తారు.కలక్టర్ల దగ్గర పనులు కానివాళ్లు కమీషనర్లను ఆశ్రయిస్తారు. జిల్లాల విభజనకూడా పూర్తయితే ఇంకా బాగుండేది.కొత్తగా కొన్ని జిల్లాలు వచ్చేవి. అన్ని డిపార్టుమెంట్లూ జోనల్ వ్యవస్థను అమలుచేస్తుంటే రెవిన్యూ డిపార్టుమెంట్ లో జోనల్ కార్యాలయాలు ఇప్పటికీ లేవు. జోనల్ కమీషనర్ జిల్లా కలక్టర్ కంటే పై స్థాయి అధికారి.కలక్టర్ల స్థాయిలో పనులు కాకపోతే రాజధానికి పోనక్కరలేకుండా జోనల్ కార్యాలయాలలో చాలా పనులు జరుగుతాయి.వాస్తవానికి మూడు రాజధాని నగరాలను కట్టడం కంటే ఒక్కచోటే నవనగరాలనిర్మాణం కంటే నాలుగు చోట్ల ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు పెట్టటం చవకైనపని , అన్నిప్రాంతాలకూ మరింత ప్రయోజనకరం.పూర్వం జోన్లు ఏర్పాటు చేశారు కానీ అన్ని శాఖలకు జోనల్ కార్యాలయాలను కట్టలేదు. జోనులవల్ల కలక్టర్లకంటే పై స్థాయి సచివాలయ అధికారులు నాలుగు జోనుల్లో నాలుగు ప్రాంతీయ కమీషనర్లుగా పనిచేస్తారు.జోనులు ఏర్పడితే రాజధానుల ప్రాధాన్యత చాలావరకు తగ్గిపోతుంది.ప్రజలు అందరూ రాజధాని సెక్రటేరియట్ కు వెళ్లాల్సిన అవసరం,ప్రయాణ భారం తగ్గుతాయి. అన్ని శాఖల్లో 95 శాతం పనులు జోనుల్లోనే పూర్తవుతాయి.జిల్లా కేంద్రాలు జిల్లా మధ్యలో,జోనుల కేంద్రాలు జోన్ మధ్యలో ఉంటే ఇంకా మంచి జరుగుతుంది. శివరామకృష్ణ , జి.ఎన్.రావు కమిటీలు జోనుల ఏర్పాటుకు కూడా సిఫారసు చేశాయి.హైకోర్టుకు బెంచీలు పెట్టమన్నాయి. జోనల్ కేంద్రాలు జిల్లాల మధ్యలో దగ్గరగా ఉండాలని చెప్పాయి. ముఖ్యకేంద్రాలన్నిటికోసం ప్రజలు పోటీ పడుతున్నారు.జిల్లా కేంద్రాలకోసం పోటీ ,జోనల్ కేంద్రాలకోసం పోటీ,రాజధాని నగరాలకోసం పోటీ.విశాఖలోసచివాలయం పెడితే రాయలసీమ జిల్లాలకు దూరమని,కర్నూలులో హైకోర్టు పెడితే ఉత్తరాంధ్రకు దూరమని అక్కడి ప్రజలు తమ బాధను వ్యక్తంచేస్తున్నారు. బ్రాంచీలు పెరగటం ఆయా ప్రాంతాల సౌకర్యాలు పెంచటానికే. దగ్గరలో పనులు జరగటం వల్ల ప్రజలలో సంతృప్తి స్థాయి పెరుగుతుంది. పనులు త్వరగా జరగాలి అంటే పనివిభజన బాధ్యతల విభజన తప్పదు. విజయవాడ,రాజమండ్రి,తిరుపతి పట్టణాలు జిల్లా కేంద్రాలు కాకపోయినా ప్రజల వలసలతో గొప్పనగరాలు అయ్యాయి.నగరాలు ఏవీ ఒక్కసారి ఏర్పడవు.ఏళ్ల తరబడి పోగుబడిన అభివృద్ధే మహా నగరం. విజయవాడ సెంటర్ కాబట్టే అమరావతిని ఎంపిక చేసి వీలైనన్ని భవనాలూ కట్టారు.కట్టిన భవనాలను కూలగొట్టకుండా ప్రభుత్వం వినియోగం లోకి తేవాలి.భూములిచ్చిన రైతులు నష్టపోకుండా అగ్రిమెంటు ప్రకారం పరిహారం చెల్లించాలి.హైదరాబాదు అనుభవాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని పెట్టుబడి అంతా ఒకేచోట పొగుపడకుండా జోనుల మధ్య పంచాలి. ఇప్పటికే లక్షలజనాభాతో పెద్దదయిన తీర నగరంపై మరింత జనభారాన్ని మోపటం అనవసరం.ఎంతపెద్దనగరమైనా అది రైలు జంక్షను కాదు.ఒక అంచులో ఉంది. కర్నూలు కర్ణాటక అంచు లో ఉంటుంది . ఉత్తరాంధ్ర రాజధాని కోసం విజయనగరం మధ్యస్థానం , రాయలసీమ రాజధాని కోసం మధ్యస్థానం కడప . వీటిని రైల్వే జంక్షన్లుగా అబ్జివృద్ధి చెయ్యాలి. ఆతరువాత రాజధాని కేంద్రాలుగా వాటంతట అవే అభివృద్ధి చెందుతాయి. రాజధానుల అభివృద్ధికి దూరదృష్టి ఉండాలి. జిల్లా కేంద్రాలు పెరిగితే అన్ని చోట్లకు పెట్టుబడి పాకుతుంది. జిల్లా కేంద్రాలన్నిటినీ రైల్వే జంక్షన్లుగా మార్చాలి.మనకు అధిక జనాభాతో కిక్కిరిసిన మహానగరాలకంటే చిన్న పట్టణాలే మంచిదని కరోనా నేర్పింది. అష్టకష్టాలలో ప్రయాణం కుడా ఒకటి.ప్రయాణం అనుత్పాదకవ్యయం.ప్రజలకు ప్రయాణఖర్చు భారీగా తగ్గాలి.

1. ఉత్తరాంధ్ర విజయనగరం జోను: శ్రీకాకుళం,విజయనగరం,విశాఖపట్నం,అరకు,అనకాపల్లి 5 జిల్లాలు

2.మధ్యకోస్తాకాకినాడజోను:తూర్పు,పశ్చిమగోదావరి,కృష్ణా,రాజమండ్రి,అమలాపురం,నరసాపురం,విజయవాడ 8 జిల్లాలు

3.దక్షిణకోస్తా గుంటూరు జోను : గుంటూరు,ప్రకాశం,నెల్లూరు, బాపట్ల,నరసరావుపేట 5 జిల్లాలు

4.రాయలసీమ కడపజోను:కర్నూలు,కడప,అనంతపురం,చిత్తూరు,తిరుపతి,రాజంపేట,హిందూపురం,నంద్యాల 7 జిల్లాలు.

నాలుగు ప్రాంతాలకు మధ్యలో ఉన్న కేంద్రాలుగా విజయనగరం,ఏలూరు,ఒంగోలు,కడప నగరాలను చేయవచ్చు.ప్రాంతాలకు భౌగోళికంగా మధ్యలో ఉండటం కూడా ప్రాంతీయ కేంద్రానికి మంచి అర్హత. రాజధాని నగరాన్ని మరోచోటికి మార్చటం కంటే నాలుగు చోట్ల ప్రాంతీయ కార్యాలయాలు పెట్టటం చౌక మరింత ప్రయోజనకరం.

అలాగే అమరావతిలో కొత్త కట్టడాల ఖర్చులను కుదించుకొని నాలుగు చోట్ల జోనల్ కార్యాలయాలను కట్టించాలి.అమరావతిలో కట్టిన భవనాలను వాడుకుంటూనే సమన్యాయం కోసం హైకోర్టుకు రెండు చోట్ల బెంచీలు పెడితే రాజధాని కోసం ప్రజలు రానక్కరలేని పరిస్తితి జోనులవల్ల వస్తుంది. ప్రజలు దూరం పెరిగితే భారమై మొరపెడతారు. ఎవరు ఎన్ని చెప్పినా ఎక్కడికక్కడే మాప్రాంతం రాజధానికావాలి ,ప్రాంతీయ కేంద్రం కావాలి అని పోటీ పడుతున్నారు. అందువలన నలువైపులనుండి ప్రజల రాకపోకలకు రైలు,రహదారి సౌకర్యాలు ఉండటమే మండల కేంద్రాలకు గానీ ,రాజధాని నగరానికి గానీ పెద్ద సంపద.జిల్లా కేంద్రాలను,జోనల్ కేంద్రాలను నిర్ణయించే ముందు పెద్దలు శాస్త్రీయంగా ప్రజల రోడ్డు,రైలు రవాణా సౌకర్యాల గురించి ఆలోచించాలి.

-- నూర్ బాషా రహంతుల్లా ,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్,6301493266

రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలు, చెరువుల సంఖ్య పెంచాలి

 

రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలు, చెరువుల సంఖ్య పెంచాలి

వరదలు అంతర్జాతీయ సమస్య.వరదలు,ప్రకృతి ఉత్పాతాలలో భారత్‌ ప్రపంచంలోని తొలి నాలుగు దేశాల్లో ఒకటి.దేశంలో 12 శాతం భూభాగం వరద ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటోంది.అనేక నదుల వరదలు పంటలను మింగేస్తున్నాయి.వందలాది మంది ప్రాణాలను బలితీసుకుంటున్నాయి. ప్రకృతి విపత్తుల నిర్వహణ వ్యయమంతా కేంద్రమే భరించాలని బిహార్‌ లాంటి రాష్ట్రాలు కోరుతున్నాయి.వరదలను ఆపటానికి నదులపై ఆనకట్టలు డ్యాంలు, బ్యారేజ్‌ లు కడతారు. చిన్నప్పుడు సాంఘీక శాస్త్రంలో బీహార్ దుఃఖదాయిని అని ఒకనది గురించి చెప్పేవారు. సినిమా న్యూస్ రీల్స్ లో బీహార్ లో వరదలు అని చెప్పే వారు. గంగానదిపై తెహ్రీ డ్యాం కట్టినా బిహార్‌ వరదలు ఆగలేదు.హరిద్వార్ నుంచి కోల్‌కతా దాకా వరదలే. కృష్ణవేణమ్మ గొనిపోయె నింత ఫలము అని శ్రీనాధుడు ఆనాడు వరదలపాలైన పంటకోసం విలపించాడు.కృష్ణా గోదావరులలో నేటికీ వరదలు తగ్గలేదు.ఈ వరద నీటిని దాచుకొనే రిజర్వాయర్లు లేవు.ఎండాకాలంలో నీళ్ళ కొరత.ఇప్పుడు మళ్ళీ ఆగస్టులో శ్రీశైలానికి ధవళేశ్వరానికి భారీ వరదలు రాబోతున్నాయని ఇంజనీర్లు చెబుతున్నారు. నదుల్లో సంవత్సరాలుగా ఒండ్రు నిలవ పెరుకుపోతూఉంది. చితాభస్మాలు,కాలిన శవాలు,పరిశ్రమల మురికి,రసాయన వ్యర్ధాలు అన్నీ నదుల్లోకే వదులుతున్నారు.అయిదేళ్ళకో పదేళ్ళకో ఒకసారైనా నదులలో పూడిక తీయరు.వరదలద్వారానే పేరుకుపోయిన వ్యర్దాలన్నీ సముద్రంలో కలుస్తాయి. పూడికలు పోయి నదులకు నీరు పారే శక్తి పుంజుకుంటుంది.డ్యాములు,భారీ ఆనకట్టల ద్వారా వరదలు ఆపుతున్నారు కానీ ఒండ్రును కూడా ఆపుతున్నారు. డ్యాముల దగ్గర విపరీతంగా ఒండ్రు పేరుకుపోతున్నది. సముద్రంలోకి కొట్టుకు పోవడం లేదు.వరద వస్తేనే మురికి సముద్రంలోకి పోవటం. చుట్టుపక్కల పల్లపు ప్రాంతాలన్నీ మునిగిపోవటం జరుగుతున్నాయి.భారీ డ్యాములవల్లనే కొన్ని వరదలు వస్తున్నాయి. వరదలొచ్చినా కొన్ని నగరాలలో త్రాగు నీళ్ళు ఉండవు.ఏటా కురిసిపోయే వర్షాల్లో కేవలం ఎనిమిది శాతాన్నే పొదివి పట్టుకోగలుగుతున్నామన్న మోదీ జల సంరక్షణకు పూనుకోవాలి. దేశంలో 450 నదులు ప్రవహిస్తున్నాయి. కానీ ఆ నీళ్ళు తాగునీటి అవసరాలకు పనికిరావు. 60 కోట్ల భారతీయులు తీవ్ర నీటి ఎద్దడితో సతమతమవుతున్నారు. 84 శాతం జనావళికి కుళాయి నీళ్లు అందుబాటులో లేవు. 70శాతం జలాలు కలుషితమైపోయాయి. ఏటా రెండు లక్షలమంది జలకాలుష్యంద్వారా రోగాలపాలవుతున్నారు. తాగునీరు పొందడాన్ని ఈ దేశ పౌరుల జీవన హక్కుగా సుప్రీంకోర్టు స్పష్టీకరించింది. నదులు ప్రాణమున్న చట్టబద్ధ జీవులని, మనిషికి ఉండే చట్టబద్ధ హక్కులన్నీనదులకు ఉంటాయని ఉత్తరాఖండ్ హైకోర్టు చెప్పింది. ఏటా కురిసే వాననీళ్లలో 70శాతం వృథాగా ఉప్పు సముద్రం పాలవుతూనే ఉంది. భూగర్భాన్ని నీటికోసం తొలిచేసి, ఆ వెలితిని పూరించటం లేదు. 160 జిల్లాల్లో భూగర్భ జలం ఉప్పు నీరుగా మారిపోయింది. 230 జిల్లాల్లో ఫ్లోరైడ్‌ నీళ్లున్నాయి.కలుషిత జలం మానవాళి చరిత్రలోనే అతిపెద్ద సామూహిక విష ప్రయోగమని చెప్పింది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ. యుద్ధవిమానాల కోసం లక్షల కోట్లు కేటాయిస్తూ ప్రకృతి విపత్తుల నుండి రక్షణ కోసం వేల కోట్లు మాత్రమే కేటాయిస్తున్నారు.

నీటితోనే మనిషి మనుగడ ముడివడి ఉంది. అతివృష్టి, అనావృష్టి తో జనజీవనం దుర్భరమై పోతోంది. దేశంలో భిన్న పరిస్థితులున్నాయి.ముంబై లో వర్షాలకు వరదలొస్తే , చెన్నై లో నీటి కరువు. అందువలన జాతీయ రహదారుల వల్ల దేశ రవాణా రంగానికి ఎంతో మేలు జరిగింది.అలాగే నిరంతరం నీరు పుష్కలంగా ఉండే జాతీయ నదులను కరువు నదులతో కలిపి గంగనీటిని కావేరీ దాకా తేవాలి.పట్టిసీమ నీటిని పంపులద్వారా ఎత్తిపోసి విజయవాడ తెచ్చారు.తెలంగాణా కాళేశ్వరం ప్రొజెక్టూ , మిషన్‌ కాకతీయ ఎత్తిపోతల ద్వారా తెలంగాణలో గొలుసుకట్టు చెరువుల్ని పునరుద్ధరించారు.వరదనీళ్లను సర్దుకోటానికి ఊర చెరువులు , సాగు చెరువులు పెరగాలి. గ్రామాలకు చెరువులు దొరువులే ఆయువుపట్టు. దేశంలో అయిదు లక్షల అరవై వేలకు పైగా చెరువులు అయిదు లక్షలకు పడిపోయాయి. కబ్జాల పాలైన చెరువులు దొరువులను మున్సిపల్‌ ఆస్తులు’గా నమోదు చెయ్యాలి.చెరువులూ కుంటల్ని కాపాడుకోవాలి. చెరువులతోపాటు వాటికి నీటిని తీసుకొచ్చే కాలువలు, ఉప కాలువలూ అన్నీ ఆక్రమణల పాలైపోయాయి.

ఒండ్రువలన నదీగర్భం మట్టం పెరుగుతుంది. పెరిగిన నదీ మట్టానికి సమాంతరంగా గట్ల ఎత్తును పెంచుకుంటూపోతారు. ఎత్తులో నది ఉంటే నది దిగువన పల్లంలో చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు ఉంటాయి.గట్లు తెగిపోతాయి.మురుగు నీరు వదిలి పోదు.కాస్త వానకే హైదరాబాదు రోడ్లు కాలువల్లా మునిగిపోతున్నాయి.ఎత్తులో ఉన్నాయనుకుంటున్న జాతీయ రహదారులు ,రైలు మార్గాలు కూడా మునిగిపోతున్నాయి. వరదలు తెచ్చే ఒండ్రు వందల బస్తాల యూరియాతో సమానమని గోదావరి జిల్లాల రైతులు సంబరపడేవారు.ఆ ఒండ్రు తమ పొలాలపై పొర లాగా కమ్ముకోవాలని కోరుకుంటారు.నాగార్జునసాగర్ డ్యాము ఉన్నందువలన కృష్ణా నదిలో తెనాలి పొలాలకు ఒండ్రు రాదట. ఒండ్రును ఆపే పోలవరం ఆనకట్ట కూడా మాకు వద్దు , తల్లీ గోదారికే వెల్లువోస్తే అందం అంటూ గతంలో వరదలను నిశ్చింతగా స్వాగతించారు.నదీజలాలు తీసుకువచ్చిన ఇసుక ఒండ్రు మేటలు లంకల మీద గ్రామాలు కూడా ఏర్పడ్డాయి. ప్రజలు కూడా తమ ఇళ్ళలో సురక్షితంగా ఉండే వాళ్ళు. వరదలొచ్చి బ్రతిమిలాడినా సహాయ శిబిరాలకు వచ్చేవాళ్లు కాదు. పోలవరం ప్రాజెక్టు వద్దని,వరదలవల్లనే తమ భూమి సారవంతమవుతుందని కోనసీమ కొబ్బరి రైతులు,తమ కొబ్బరిచెట్లకోసం కోనసీమకు రైలుమార్గం కూడావద్దన్నారని ఒక పుకారు.

భారీ డ్యాముల బదులు నది పొడవునా 50 కిలోమీటర్లకు ఒకటి చొప్పున చిన్న బ్యారేజీలను నిర్మించాలని కె.ఎల్.రావు,విద్యాధరరావు,మెచినేని కిషన్ రావు లాంటి వారి సూచనలను అమలు చెయ్యాలి.చిన్న బ్యారేజీలు లాకులలాగా సరుకు రవాణా పడవలకూ ఉపయోగపడతాయి. ఉప్పొంగే నదుల జీవజలాలు ఉప్పుసముద్రంపాలు' అన్నాడు ఆరుద్ర. భారీ వ్యయంతో పోలవరం లాంటి భారీ డ్యాములు కట్టే కంటే నదులు సముద్రంలో కలిసే దాకా ఎక్కువ సంఖ్యలో చిన్న చిన్న రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలూ కట్టాలి.ఎక్కడికక్కడే చిన్న బ్యారేజీలు,రిజర్వాయర్లు స్థానిక అవసరాలకు ఉపయోగపడతాయి.నది రెండువైపులా కరకట్టలను రహదారులుగా మార్చాలి.వేరే భూమి కొననక్కరలేదు.నదులలోనే విస్తారమైన జలసంపద నిలువ చేయవచ్చు.

972 కిలోమీటర్ల కోస్తాలోని 66 తీర ప్రాంత మండలాలు ఏటా అకాల వర్షాలు,వరదలు,తుఫాన్ల కారణంగా అపార నష్టానికి గురవుతున్నాయి.ఈ 66 మండలాలను మండలాలను కలుపుతూ కోస్తా రహదారి నిర్మించాలి. తీర ప్రాంతంలో చేపల రేవుల్ని నిర్మించాలి. వరదలు,తుఫానులు తట్టుకొనేలా మెరకపోసి పేదలకు ఇళ్ళు కట్టించి ఇవ్వాలి.తుఫాను షెల్టర్లు,లింకు రోడ్లు,వంతెనలు విస్తృతంగా నిర్మించాలి. రేపల్లె-బందరు-నరసాపురం- కాకినాడ - విశాఖపట్టణం టెర్మినల్స్ ను కలుపుతూ తీరం వెంట కొత్త రైలుమార్గం వేయాలి.ఎక్కడ రేవు దొరికితే అక్కడ ఫార్మా ఉక్కు పరిశ్రమలతో నింపారు.సముద్రతీరం విషవాయువులతో తాండవిస్తోంది.సెజ్ లు వచ్చాక సముద్ర తీరంలోని ఇసుక దిబ్బలు,సరివి తోటలు గ్రామాలకు గ్రామాలే క్రమంగా మాయమైపోయాయి.తీరవాసులు వరదలు మోస్తున్నారు.తుఫానులు కాస్తున్నారు. వాగులపై వంతెనలు లేక, సరైన రవాణా వ్యవస్థ లేక కష్టాలు పడుతున్నారు. నదులు,వాగులు,మురుగుకాలవలు దాటలేక అవస్థలు పడుతున్నారు.వరదలు ఎదుర్కోటానికి భారీ డ్యాములకు బదులు పెద్ద సంఖ్యలో రిజర్వాయర్లు,బ్యారేజీలు కట్టించాలి.కొత్త చెరువులు తవ్వించాలి. ఎందుకంటే మనకు నీళ్ళ కొరత,కరువు కూడా ఉన్నాయి.ఎండాకాలం మంచినీళ్ళ కోసమే కాక పచ్చదనం కోసం గ్రామగ్రామాన నిరంతరం చెరువుల్లో నీళ్ళు నిలవ చేయాలి.

 నూర్ బాషా రహంతుల్లా,విశ్రాంత స్పెషల్ గ్రేడ్ డిప్యూటీ కలక్టర్,6301493266